ręka biznesmena wkłada monetę do świnki skarbonki -  w 2022

Kwota wolna od podatku – czym jest i ile wynosi w 2023 roku?

Kwota wolna od podatku – czym jest i ile wynosi w 2023 roku?

Czym jest kwota wolna od podatku? To element systemu podatkowego – kwota dochodu wolnego od podatku to wartość, od której nie musisz odprowadzać podatku w rocznym rozliczeniu podatkowym. Wyliczana jest na podstawie dochodu podatnika, czyli przychodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania. Kwota wolna od podatku zmieniała się na przestrzeni lat, a ostatnią ważną zmianą było wprowadzenie Polskiego Ładu w 2022 roku (kwota wolna od podatku w 2023 r. rozliczana będzie inaczej niż w poprzednich latach). Jaka jest kwota wolna od podatku w 2023? Jaka jest różnica między kwotą wolną od podatku a kwotą zmniejszającą podatek?

author box img

Jacek Krajl

Opublikowano: 17 stycznia 2023 17.01.2023 Czas lektury: 10min

Co to jest kwota wolna od podatku?

Prawidłowa i pełna nazwa kwoty wolnej od podatku to kwota dochodu wolnego od podatku. Kwota wolna w systemie podatkowym funkcjonuje od wielu lat, a podstawą prawną jest art. 27 ust. 1a Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2647).

Co to jest kwota wolna od podatku i jakie ma znaczenie dla każdego podatnika? To określona ustawowo wysokość dochodu, do której nie ma obowiązku płacenia podatku dochodowego.

Kwota wolna od podatku a kwota zmniejszająca podatek

Na początek warto też wyjaśnić, czym jest kwota zmniejszająca podatek i czym się różni od kwoty wolnej.

Kwota zmniejszająca podatek to zaliczka na podatek dochodowy, dzięki której można obniżyć wysokość obowiązku podatkowego względem urzędu skarbowego (czyli: obniżyć swój podatek dochodowy). Kwota wolna od podatku to część dochodów zwolniona z podatku dochodowego.

Nowy Ład a kwota wolna od podatku

Program Nowy Polski Ład wprowadził sporo zmian w systemie podatkowym. Zmianie uległa zarówno wysokość kwoty wolnej od podatku, jak i kwoty zmniejszającej podatek dochodowy.

Od 2022 roku kwota wolna od podatku to 30 tys. zł. Wcześniej wartość kwoty wolnej wynosiła zaledwie 8 tys. zł. Jak to działa w praktyce?

Przykład:

Pani Agata ma agencję marketingową i z tytułu działalności uzyskuje dochód na poziomie 23 tys. zł. Wcześniej, w 2021 roku, kwota wolna wynosiła 8 tys. zł, dziś wynosi 30 tys. zł. Oznacza to, że przed wprowadzeniem zmian Pani Agata przekroczyła kwotę wolną o 15 tys. zł (23 tys. dochodu – 8 tys. kwoty wolnej), a więc będzie musiała zapłacić podatek. Rozliczając się za 2022 roku – w 2023 roku Pani Agata nie przekroczyła ustawowej kwoty wolnej (dochód do 30 tys. zł), a więc dzięki nowym zasadom Pani Agata jest zwolniona z zapłaty podatku.

Uwaga!
Nowa kwota wolna od podatku wpłynęła na wysokość kwoty zmniejszającej podatek, która jest iloczynem kwoty wolnej od podatku i stawki najniższego progu podatkowego (obecnie to 12%). W 2023 roku kwota zmniejszająca podatek wynosi 3600 zł rocznie (300 zł miesięcznie).
Przydatny poradnik: Progi podatkowe w 2023 roku, jakie są wysokości progu podatkowego

Kwota wolna od podatku – ile zyskaliśmy w 2022 roku? Tabela

Różnice w wysokości kwoty wolnej od podatku dochodowego i kwoty zmniejszającej podatek przedstawia poniższa tabela:


Przed wprowadzeniem zmian w ramach Nowego Ładu – do 2021 roku
Po wprowadzeniu zmian – od 2022 roku
Kwota wolna od podatku
8 tys. zł
30 tys. zł
Kwota zmniejszająca podatek w zaliczkach
525,12 zł
3,6 tys. zł

Komu przysługuje nowa kwota wolna od podatku?

Czy podwyższenie kwoty wolnej dotyczy wszystkich i kto na tym zyska? Z kwoty wolnej od podatku mogą obecnie skorzystać jedynie podatnicy rozliczający się w oparciu o PIT-36 lub PIT-37, opodatkowanym w ramach skali podatkowej.

Kwota wolna od podatku nie dotyczy więc takich form opodatkowania, jak: ryczałt od przychodów (PIT-28), kapitały pieniężne (PIT-38), podatek liniowy (PIT-36L), karta podatkowa, zbycie nieruchomości (PIT-39).

Potrzebujesz pomocy specjalisty? Sprawdź ranking: Najlepsi Księgowi Blisko Ciebie w 2023 roku

Kwota wolna od podatku 30 tys. – brutto czy netto?

W przypadku kwoty wolnej od podatku nie chodzi o zarobki netto czy brutto. Kwota wolna obliczana jest jako przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Od przychodu odejmuje się również składki na ubezpieczenie społeczne.

Ważne jest też odliczenie ulg (takich jak ulgi internetowe, rehabilitacyjne, na dziecko, abolicyjne, na wybrane darowizny itp.). Dopiero po odliczeniu wszystkich tych elementów systemu podatkowego – można wyliczyć, czy należy zapłacić podatek, czy można zamknąć rozliczenie w kwocie wolnej od podatku.

Jak obliczyć kwotę wolną od podatku w 2023 roku (rozliczenie podatku dla 2022 r.)

osoba korzysta z kalkulatora i wylicza kwotę wolną od podatku w 2023 roku

W jaki sposób obliczyć kwotę wolną od podatku w 2023 roku (rozliczenie podatku w 2022 r.)?

  1. Wylicz swój dochód (czyli dochód podatnika to przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, składki i ulgi).
  2. Sprawdź, czy dochód mieści się w limicie kwoty dochodu obowiązującej dla kwoty wolnej od podatku – czyli do 30 tys. zł.
  3. Jeśli dochód mieści się ramach kwoty wolnej, to wysokość podatku wynosi 0 zł, a jeżeli dochód wykracza poza tę kwotę, to należy rozliczyć się z urzędem skarbowym od zarobionej nadwyżki ponad 30 000 zł (np. przy dochodzie rocznym 35 tys. zł – należy rozliczyć podatek od kwoty 5 tys. zł).

Jaka jest kwota wolna od podatku w 2023 – czy coś się zmieniło?

Wszystkie zmiany wprowadzone w ramach Polskiego Ładu dotyczyło rozliczenia podatkowego za 2022 rok. Oznacza to, że kwota wolna od podatku w 2023 roku wynosi 30 tys. zł (przy rozliczeniu dochodów za 2022 rok).

Uwaga!
Pamiętaj, że nawet jeśli dochód roczny w 2022 roku nie przekroczył tej kwoty, to i tak musisz złożyć PIT za 2022 rok.

Wolna kwota od podatku a ulgi podatkowe

Mimo wprowadzonych zmian i zwiększenia kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł – podatnicy nadal mogą korzystać z ulg podatkowych, dzięki którym można uzyskać korzystniejszą kwotę zmniejszającą podatek.

Można skorzystać m.in. z takich ulg, jak:

  • odliczenia na internet,
  • wydatki na cele rehabilitacyjne,
  • ulgi na działalność badawczo-rozwojową,
  • ulgi abolicyjne,
  • ulgi na dziecko,
  • ulgi termomodernizacyjne (warto przeczytać: Co to jest termomodernizacja budynku?),
  • wybrane darowizny.

Potrzebujesz porady eksperta odnośnie rozliczenia podatku korzystając z ulg? Skonsultuj się z doradcą podatkowym z Torunia, ekspertami od podatków z Lubina lub twojego miasta.

Kwota wolna od podatku 2022 dla emerytów

Czy kwota wolna od podatku dotyczy wszystkich emerytów i co oznacza kwota wolna od podatku dla emeryta?

Po wprowadzeniu zmian w ramach Polskiego Nowego Ładu emeryci otrzymujący świadczenia do kwoty 2,5 tys. zł miesięcznie są całkowicie zwolnieni z podatku (łącznie świadczenia nie przekraczają 30 tys. rocznie).

Uwaga!
Od kwoty emerytury należy obliczyć wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne (w wysokości 9%).

Kwota wolna od podatku a darowizna

Kwota darowizny wolna od podatku w 2022 i 2023 zależy od grupy, do której zaliczana jest osoba przekazująca majątek w ramach darowizny.

Wyróżnia się cztery grupy podatkowe:

  1. I grupa podatkowa – najbliższa rodzina, czyli małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierbowie, rodzeństwo, zięć, ojczym, macocha, teściowie. Kwota wolna od podatku w przypadku darowizny wynosi 9637 zł.
  2. II grupa podatkowa – dalsza rodzina, czyli np. zstępni rodzeństwa (bratankowie, siostrzeńcy), rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa. Kwota wolna od podatku w przypadku darowizny wynosi 7276 zł.
  3. III grupa podatkowa – osoby, z którymi nie ma pokrewieństwa (uwaga – do tej grupy zalicza się też partner/partnerka – według prawa jest to nieformalny związek, a więc zaliczany do 3. grupy podatkowej). Kwota wolna od podatku w przypadku darowizny wynosi 4902 zł.

Jeśli wartość darowizny przekracza wyżej wymienione kwoty wolne od podatku dla poszczególnych grup, to należy opłacić podatek od otrzymanego nieodpłatnie majątku.

Ryczałt a kwota wolna od podatku

Zgodnie z najnowszymi przepisami w 2022 i 2023 roku przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) nie uprawniają do kwoty wolnej od podatku.

Podobnie traktowane są wszelkie dochody rozliczane ryczałtowo (np. umowy zlecenie, dzieło, umowach o wykonania utworu), które również nie dają prawa do kwoty wolnej od podatku.

Kwota wolna od podatku a działalność gospodarcza

Jeśli prowadzisz firmę i rozliczasz się w oparciu o kartę podatkową, ryczałt lub podatek liniowy – to nie masz możliwości korzystania z kwoty wolnej od podatku. Przy działalności gospodarczej również należy rozliczać się według skali podatkowej, aby móc zastosować kwotę wolną.

Co w przypadku, gdy jednocześnie prowadzisz firmę i pracujesz na etacie? Jeśli uzyskujesz dochody z dwóch źródeł, to przysługuje ci tylko jedna kwota wolna od podatku (nie ma możliwości zastosowania jej dla dwóch źródeł dochodu). W pierwszej kolejności podatnik powinien uwzględnić kwotę wolną z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

ZFŚS a kwota wolna od podatku

Czym jest ZFŚS? To Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, czyli środki gromadzone przez pracodawcę na osobnym rachunku bankowym, za pomocą których można zapewnić wsparcie socjalne uprawnionych pracowników.

Często pojawia się pytanie: jaka jest kwota wolna od podatku w 2022 roku dla ZFŚS? Obecnie ta kwota to 2000 zł.

Uwaga!
Należy jednak pamiętać, że przed ogłoszeniem stanu epidemii COVID-19 kwota ta wynosiła 1000 zł (i została zwiększona na czas epidemii). Teoretycznie można więc było zastosować ulgę 2000 zł na ZFŚS w 2022 roku – i nadal ta właśnie wartość obowiązuje w 2023 roku, ale w praktyce prawo może się zmienić w 2023 r. – przywracając poprzednią stawkę.

Kwota wolna od podatku w Europie

Jaka jest kwota wolna od podatku w krajach Unii Europejskiej? Jak na tym tle wygląda kwota wolna od podatku w Polsce? W poniższej tabeli można sprawdzić obowiązującą kwotę wolną w 15 wybranych krajach Unii Europejskiej – w przeliczeniu na euro.

Kraj
Wysokość kwoty wolnej od podatku
Cypr
19 500 euro
Finlandia
16 100 euro
Malta
11 900 euro
Luksemburg
11 200 euro
Austria
11 000 euro
Belgia
8 690 euro
Polska
6 600 euro (do 2021 ok. 1700 euro)
Dania
6 250 euro
Francja
5 950 euro
Hiszpania
5500 euro
Grecja
5 000 euro
Portugalia
4 100 euro
Holandia
2 100 euro
Estonia
1 730 euro
Litwa
166 euro

Jak widać w krajach Unii Europejskiej w zakresie kwoty wolnej jest duża różnica między poszczególnymi krajami – od nawet ok. 20 tys. euro do zaledwie ok. 160 euro. Polska wcześniej znajdowała się na dole listy, po zmianach – stawka wolna od podatku znajduje się w połowie listy krajów UE.

Kwota wolna od podatku na świecie

W krajach pozaeuropejskich również istnieją znaczące różnice między stawkami kwoty wolnej od podatku. W poszczególnych krajach obowiązują też różne zasady określające kwotę wolną. Przykładowo w USA limit kwoty wolnej ustalany jest dla każdego roku (i wynosi zazwyczaj ok. 10 tys. dolarów, czyli ok. 44 tys. zł).

Średnia europejska kwota wolna wynosi ok. 7 tys. euro. Jakie stawki obowiązują w innych krajach? Przykładowo w Kolumbii kwota wolna to ok. 45 500 zł, w Brazylii – to ok. 20 tys. zł, w Tajlandii – ok. 14 tys. zł, a w Maroko – ok. 11 tys. zł. Należy jednak pamiętać, że kwota wolna od podatku to tylko jeden z wielu elementów systemu podatkowego (w szczegółowych porównaniach warto uwzględnić np. procentowe odniesienie kwoty wolnej do średnich zarobków; ujęcie składek zdrowotnych w rozliczeniu PIT czy stosunek całkowitych obciążeń podatkowych do wartości płac).

Jak oceniasz ten poradnik?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco