kobieta włącza światło włącznikiem światła -  w 2021

Łącznik krzyżowy, połączenie krzyżowe: jak podłączyć wyłącznik krzyżowy?

Łącznik krzyżowy, połączenie krzyżowe: jak podłączyć wyłącznik krzyżowy?

Łącznik krzyżowy (inaczej: przełącznik, wyłącznik lub włącznik krzyżowy) umożliwia włączanie i wyłączania tego samego światła w różnych miejscach domu. Połączenie krzyżowe stosuje się w sytuacji, gdy w domu planujemy włączać lub wyłączać to samo światło z minimum trzech miejsc (na przykład na dwukondygnacyjnych schodach). Czym różni się łącznik krzyżowy od łącznika schodowego? Czy da się podłączyć dwa wyłączniki krzyżowe? Gdzie szukać elektryka, który poradzi sobie nawet z najbardziej skomplikowaną instalacją oświetleniową?

author box img

Jacek Krajl

Opublikowano: 22 stycznia 2021 22.01.2021 Czas lektury: 5min

Standardowo do włączania i wyłączania oświetlenia w mieszkaniu stosowane są jednobiegunowe włączniki światła. W niektórych przypadkach do zapalania i gaszenia oświetlenia stosowany jest podwójny lub potrójny wyłącznik światła (np. do włączania i wyłączania tylko części żarówek w żyrandolu lub do sterowania kilkoma źródłami światła w danym pomieszczeniu).

Łącznik krzyżowy a łącznik schodowy – czym się różnią?

dłoń mężczyzny naciska przycisk na łączniku schodowym

Czasami w mieszkaniu lub domu niezbędna jest opcja sterowania tym samym oświetleniem z dwóch miejsc. Takim przykładem są schody – przed zejściem ze schodów włączamy światło łącznikiem na górze, po zejściu – wyłączamy łącznikiem na dole.

W takich sytuacjach stosowany jest łącznik schodowy, a właściwie dwa połączone ze sobą – na górze i na dole. Wciśnięcie przycisku na górnym lub dolnym włączniku światła zmienia obwód na zamknięty lub otwarty, dzięki czemu istnieje możliwość zmiany całego obwodu z dwóch miejsc.

Ten sam rodzaj instalacji stosowany jest w większych mieszkaniach – gdy mamy do czynienia z długim korytarzem lub przedpokojem (światło można zapalić po wejściu do przedpokoju z jednego pomieszczenia, a zgasić – wchodząc do drugiego pomieszczenia). Co jednak zrobić, gdy chcemy sterować tym samym światłem z trzech lub większej liczby miejsc? Wtedy wykorzystuje się łącznik krzyżowy (lub kilka łączników – w zależności od schematu i wymagań).

Łącznik krzyżowy w instalacji elektrycznej znajduje się między dwoma włącznikami schodowymi – dzięki temu tego typu instalację można rozbudować o kolejne punkty sterowania światłem.

Oczywiście im więcej łączników w tego typu instalacji, tym instalacja jest bardziej skomplikowana. Na szczęście dobry elektryk poradzi sobie nawet z najbardziej wymagającym projektem – i wykona instalację elektryczną dopasowaną do potrzeb i zgodną z aktualnymi wymaganiami prawnymi.

Łączniki krzyżowe – najważniejsze informacje

  • łącznik krzyżowy – w przeciwieństwie do łączników schodowych – nie może pracować tylko w parze z innym łącznikiem; łącznik krzyżowy znajduje się zawsze pomiędzy dwoma włącznikami światła – np. schodowymi;
  • jeśli w planie mamy 5 przełączników tego samego światła, to taka instalacja wymaga zastosowania dwóch wyłączników schodowych i trzech przełączników krzyżowych;
  • każdy dodatkowy punkt sprawia, że instalacja jest nieco bardziej skomplikowana – przed montażem powinien być opracowany szczegółowy projekt i schemat instalacji elektrycznej (szczegółowe rozpisanie ścieżek kabli w całej instalacji elektrycznej – z uwzględnieniem włączników krzyżowych i schodowych – przyda się również na wypadek awarii przełączników lub remontu w przyszłości);
  • łączniki krzyżowe (poza zastosowaniem kondygnacyjnym) wykorzystywane są również do wygodnego oświetlania ciągów komunikacyjnych – np. od komórki, w której przechowywane jest drewno – do piwnicy, gdzie jest w niewielkich ilościach transportowane przy okazji palenia w piecu; zastosowanie łączników sprawia, że na każdym etapie ciągu komunikacji można włączyć lub wyłączyć światło, bez konieczności powrotu do punktu wyjścia;
  • dzięki przełącznikom krzyżowym zyskujemy bardzo duży zasięg sterowania oświetleniem (a konkretnie zamykania i otwierania obwodu jednego oświetlenia nawet w oddalonych od siebie o kilka pięter miejscach);
  • istnieją różne rodzaje łączników krzyżowych – jeśli jest taka potrzeba (np. zastosowane są podwójne włączniki schodowe), to można również zastosować podwójny łącznik krzyżowy, tak aby w ten sam sposób sterować światłem między przełącznikami (np. gasić lub zapalać tylko część oświetlenia w żyrandolu).

Jak podłączyć łącznik krzyżowy?

Aby podłączyć łącznik krzyżowy (schemat: dwa łączniki schodowe i łącznik krzyżowy między nimi), należy do pierwszego łącznika doprowadzić przewód fazowy (L). Lampę należy podłączyć do łącznika schodowego, a pomiędzy wszystkimi łącznikami – wykonać połączenie za pomocą dwóch przewodów. W takim schemacie do lampy należy doprowadzić przewód ochronny (PE) i neutralny (N).

Warto pamiętać, że łączniki schodowe w takim schemacie znajdują się zawsze na obu końcach całej instalacji, a szczegółowy schemat najczęściej znajdziesz na obudowie łączników. Przykładowo: na elementach łączników wielu producentów znajdziesz strzałki – te skierowane do wewnątrz oznaczają tzw. wejście, czyli podłączenie przewodu zasilającego, a strzałki kierujące na zewnątrz – to tzw. wyjście z wyłącznika.

Nieco łatwiejsze jest podłączenie ze sobą dwóch łączników schodowych - przewód fazowy (L) należy doprowadzić do pierwszego z łączników. Do drugiego należy podłączyć lampę, a do lamp również zarówno przewód neutralny (N), jak przewód ochronny (PE).

Elektryk - gdzie szukać?

Poniżej przedstawiamy ranking 48 698 Elektryków najlepszych w 2022 roku w poszczególnych miastach powiatowych:

Łącznik krzyżowy – cena. Ile kosztują wyłączniki krzyżowe?

Cena łącznika krzyżowego zależy od producenta i rodzaju przełącznika (oraz jego dodatkowych funkcji).

Łącznik krzyżowy kosztuje od ok. 15 zł (zwykły wyłącznik jednofazowy – z plakietkami i uchwytami w komplecie i opcją doboru różnych ramek, stopień ochrony IP21) do nawet ok. 350 z (w przypadku łącznika krzyżowego wykonanego z porcelany – dostępnego w kilku wersjach kolorystycznych do wyboru lub łącznika wykonanego z wysokiej jakości materiałów – z dodatkowym podświetleniem przycisków).

Jak oceniasz ten poradnik?

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Dziękujemy za Twoją opinię!
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco