wyłącznik schodowy w domu przy wejściu na schody -  w 2021

Wyłącznik schodowy – jak działa i jak go podłączyć?

Wyłącznik schodowy – jak działa i jak go podłączyć?

Oświetlenie schodów jest koniecznością, by swobodnie i bezpiecznie poruszać się po klatce schodowej czy wewnątrz domu. Bardzo często na początku i końcu biegu schodów instalowane są wyłączniki schodowe. Często określane są one po prostu jako włączniki czy wyłączniki. Czym różni się od nich wyłącznik schodowy? Jak go podłączyć?

author box img

Jacek Krajl

Zaktualizowano: 21 lipca 2022 21.07.2022 Czas lektury: 6min

Wyłącznik, włącznik i przełącznik schodowy – czym się cechują? Wszystkie określają włączniki czy też wyłączniki schodowe. Podłączenie wyłącznika schodowego to zadanie, z którym każdy dobry elektryk bez problemu sobie poradzi, a przy okazji dobierze najlepszy rodzaj łącznika schodowego do danego pomieszczenia. Jak działa wyłącznik schodowy? Jak podłączyć tego typu przełącznik?

Elektryk - gdzie szukać?

Poniżej przedstawiamy ranking 37 125 Elektryków najlepszych w 2022 roku w poszczególnych miastach powiatowych:

Włącznik / wyłącznik schodowy (klatkowy) – zasada działania

Zazwyczaj w instalacji elektrycznej korzysta się z jednobiegunowych włączników światła, które po wciśnięciu otwierają lub zamykają obwód – światło zapala się lub gaśnie. Łącznik schodowy różni się od zwykłego tym, że działa w parze z innym łącznikiem schodowym – dzięki czemu możesz mieć opcję zapalania i gaszenia tego samego oświetlenia z dwóch różnych miejsc.

Przełącznik schodowy ma więc zastosowanie np. w przypadku oświetlenia schodów lub długiego korytarza. Zapalasz światło na górze – przed zejściem ze schodów lub po wejściu z pomieszczenia do korytarza, a gasisz na dole – po zejściu ze schodów lub po przejściu z długiego korytarza do innego pomieszczenia.

Jeśli tym samym oświetleniem chcesz sterować z trzech lub więcej miejsc – wówczas potrzebny jest łącznik krzyżowy. Łączniki krzyżowe umieszczasz między przełącznikami schodowymi.

Przełącznik schodowy – gdzie się sprawdza?

Zastosowanie łączników schodowych nie ogranicza się tylko do schodów i długiego korytarza. Łączniki schodowe wykorzystuje się również w:

  • pomieszczeniach o dużej powierzchni (np. przestronny salon),
  • pokojach przechodnich, przedpokojach,
  • piwnicach, poddaszach i strychach,
  • sypialniach (włącznik światła centralnego w dwóch miejscach: przy wejściu oraz przy łóżku).

Łączniki schodowe – rodzaje

dłoń kobiety naciska przycisk łącznika schodowego

Podstawowy podział włączników schodowych wyróżnia włączniki natynkowe i podtynkowe. Natynkowy jest tradycyjny i odnosi się do wszystkich tych kontaktów, które są wyposażone w zabezpieczającą obudowę i znacznie wystają ze ściany. Natomiast schowane w nią są wyłączniki schodowe podtynkowe. Można dobrać do nich różne estetyczne pokrywy, które będą pasować do istniejącej aranżacji. Jeśli schody znajdują się w miejscu narażonym na wilgoć, warto zastosować wyłącznik schodowy hermetyczny podtynkowy wyposażony w klapkę.

Zarówno wśród wyłączników schodowych podtynkowych, jak i natynkowych, wyróżnić można:

  • pojedynczy wyłącznik schodowy,
  • wyłącznik schodowy podwójny,
  • wyłącznik schodowy czasowy (czyli wyłącznik zwierny),
  • wyłącznik schodowy krzyżowy (czyli łącznik rozbudowujący instalację pary zwykłych łączników schodowych).

Wyłącznik schodowy pojedynczy

Przełącznik schodowy tego typu jest najprostszą dostępną wersją. Wyglądem nie różni się od łączników jednobiegunowych (posiada jeden przycisk). Dostępne są różne rodzaje pojedynczych łączników schodowych: dotykowe, z ramkami różnego koloru, wykonane z różnych materiałów (nawet z porcelany).

Możesz spotkać się z wyłącznikiem schodowym jedno- lub dwubiegunowym. Jak już wspomnieliśmy, jednobiegunowy wyłącznik schodowy ma jeden przycisk i pozwala na włączenie światła tylko w określonym miejscu, a maksymalne napięcie gniazdka, na którym może być zamontowany wynosi 250 V.

Dwubiegunowe łączniki schodowe także mają jeden przycisk, ale umożliwiają one obsługę oświetlenia dwóch różnych obwodów, a napięcie w każdym z nich może być inne.

Wyłącznik schodowy podwójny

W tym przypadku łącznik posiada dwa przyciski (łączniki tego typu nazywane są również przyciskami "grupowymi"). Dodatkową funkcją w stosunku do pojedynczego łącznika jest możliwość sterowania tylko częścią oświetlenia (np. zapalenie lub zgaszenie tylko kilku żarówek w żyrandolu).

Wyłącznik schodowy podwójny jest dostosowany do instalacji w gniazdku o napięciu 250 V i wytrzymuje on obciążenie 3520 W.

Wyłącznik schodowy potrójny

Łączniki schodowe działają w parze – rozbudowanie instalacji elektrycznej o kolejne przyciski wymaga zastosowania łączników krzyżowych. Dlatego nie ma w użyciu wyłączników schodowych potrójnych.

Wyłącznik schodowy zwierny (tzw. łącznik czasowy)

Łącznik tego typu działa jako przycisk "odbijający". Dodatkowo wyposażony jest w specjalną sprężynę pod klawiszem.

Po wciśnięciu łącznik tego typu załącza obwód (a więc zapala się światło), ale tylko na pewien czas. Łączniki zwierne stosowane są m.in. na klatkach schodowych w blokach (wykorzystywane są również jako wyłączniki dzwonkowe).

Wyłącznik krzyżowy jako schodowy

Do stworzenia instalacji oświetleniowej wymagane są dwa łączniki schodowe – i wybrana w danym projekcie liczba dodatkowych łączników krzyżowych, które nie działają samodzielnie.

Wyłącznik schodowy krzyżowy stanowi uzupełnienie bardziej rozbudowanej instalacji i zawsze jest umieszczany pomiędzy łącznikami schodowymi.

Wyłącznik schodowy ze ściemniaczem

Dzięki wyłącznikom schodowym ze ściemniaczem można regulować natężenie światła na klatce. Możesz zastosować zarówno wygodny w użyciu wyłącznik podwójny ze ściemniaczem, jak i pojedynczy. Oszczędne w działaniu są wyłączniki schodowe ze ściemniaczem LED.

Jak podłączyć włącznik schodowy? Krok po kroku

Instalacja polega na prawidłowym podłączeniu między przyciskami schodowymi poszczególnych przewodów:

  1. Od źródła światła do pierwszego wyłącznika schodowego prowadzony jest przewód zasilający L (fazowy) – o kolorze czarnym lub brązowym).
  2. Przewód z izolacją w kolorze niebieskim to przewód neutralny (N), przewód w kolorze zielonym lub żółtym (PE) – to przewód ochronny – te przewody nie są podłączane do wyłączników schodowych.
  3. Przewody łączące łączniki schodowe oznaczone są kolorem szarym, czarnym lub brązowym (powinny być prowadzone od zacisków oznaczonych danymi numerami do zacisków z tymi samymi numerami na drugim łączniku – np. z zacisków 3. i 4. również do zacisków 3. i 4.).

Sam schemat podłączenia łączników schodowych nie jest skomplikowany, ale mamy tu do czynienia z instalacją elektryczną – najlepiej więc wezwać do tej pracy fachowca, który zna aktualne normy, sprawdzi instalację i dobierze właściwe rodzaje przycisków.

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wyłączników schodowych

Dodano: 22 stycznia 2021 Zaktualizowano: 21 lipca 2022

Jak oceniasz ten poradnik?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco