model samochodu, kalkulator i monety -  w 2022

Amortyzacja samochodu – stawki i sposoby amortyzacji w 2022 roku

Amortyzacja samochodu – stawki i sposoby amortyzacji w 2022 roku

Istnieje kilka metod amortyzacji samochodu. W 2022 roku można jej dokonać liniowo, metodą przyspieszoną, indywidualną, ale i jednorazowo. Zobacz, jak przebiega amortyzacja samochodu i jakie skutki ma dla twojej działalności gospodarczej.

author box img

Szymon Machniewski

Opublikowano: 25 listopada 2022 25.11.2022 Czas lektury: 9min

Prowadzenie działalności gospodarczej może wymagać wykorzystywania samochodu osobowego. Może być to auto prywatne używane od czasu do czasu na potrzeby firmowe, ale też możesz wprowadzić samochód do ewidencji środków trwałych i traktować go jedynie jako pojazd dla przedsiębiorstwa. Są też takie firmy, które nie chcą kupować auta na własność – wolą korzystać z opcji długoterminowego wynajmu. Przy wpisaniu auta do ewidencji środków trwałych – po jego zakupie na firmę lub przekształceniu auta z prywatnego na służbowe można stosować amortyzację samochodu. Zobacz, na czym to polega i jakie są stawki amortyzacji w 2022 roku.

Co to jest amortyzacja samochodu i kiedy można z niej skorzystać?

Amortyzacja samochodu pozwala na zaliczenie do kosztów podatkowych, inaczej do kosztów firmowych czy kosztów uzyskania przychodu, wartości pojazdu wprowadzonego do ewidencji środków trwałych. W praktyce polega to na tym, że przedsiębiorca może uwzględniać w swoich kosztach wydatki związane z zakupem auta, inaczej odpisy amortyzacyjne. Wysokość odpisów nie jest zawsze taka sama, ponieważ uzależniona jest od wielu czynników. Najważniejszym jest rodzaj danego środka trwałego.

By móc amortyzować samochód, musi on spełniać określone prawem warunki:

  • wartość zakupionego samochodu nie może być mniejsza niż 10 000 zł,
  • pojazd musi być zaliczony do ewidencji środków trwałych.

Istnieją ponadto określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych warunki uznania pojazdu za środek trwały. Będzie on nim wyłącznie wtedy, gdy spełni poniższe wymagania:

  • będzie stanowić własność lub współwłasność przedsiębiorcy,
  • będzie kompletny i zdatny do użytku w dniu jego przyjęcia do używania,
  • będzie nabyty we własnym zakresie,
  • będzie wykorzystywany do zaspokajania potrzeb związanych z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • użytkowanie samochodu będzie trwało przez co najmniej rok od chwili wprowadzenia do ewidencji.

Co daje amortyzacja samochodu?

Dzięki amortyzacji samochodu możesz zwiększać koszty uzyskania przychodów, a więc zmniejsza to wysokość podatku płaconego fiskusowi, o ile rozliczasz się z urzędem skarbowym na podstawie skali podatkowej lub podatku liniowego. Amortyzując samochód firmowy, co uwzględnisz w kosztach podatkowych, możesz rozliczyć poniesione na jego nabycie koszty. Jednorazowe ich rozliczenie, zwłaszcza przy drogich autach, nie jest możliwe.

Uwaga!
Jeśli wartość samochodu wprowadzonego do ewidencji środków trwałych nie przekracza 10 000 zł, to możliwa będzie w jego przypadku jednorazowa amortyzacja, czyli taka, która nie wymaga rozpisywania w czasie wynikających z niej kosztów.

Amortyzacja samochodu 2022 – sposoby

Istnieje kilka różnych metod amortyzacji samochodu w 2022 roku, czyli sposobów na rozliczenie kosztów związanych z zakupem pojazdów czy maszyn i urządzeń. Do najbardziej popularnych zalicza się:

  1. Amortyzację liniową – najczęściej stosowana w przypadku nowych samochodów. Wysokość rocznych odpisów ustalana jest na podstawie wykazu rocznych stawek amortyzacji. Podstawowa roczna stawka amortyzacyjna dla aut osobowych wynosi 20%, przez co całkowita amortyzacja pojazdu potrwa 5 lat. Zakłada równomierne zużywanie się środka trwałego, dlatego odpisy powinny być uwzględnione w kosztach podatkowych już od pierwszego miesiąca, który następuje po miesiącu wprowadzenia samochodu do ewidencji. Są one kontynuowane do chwili, aż suma odpisów zrówna się z wartością początkową auta lub samochód zostanie sprzedany albo zlikwidowany.
  2. Amortyzację przyspieszoną – zakłada skrócenie okresu amortyzacji pojazdu, z zastosowaniem podwyższonej podstawowej rocznej stawki amortyzacyjnej z wykorzystaniem współczynnika nie wyższego niż 1,4. Można stosować taką amortyzację w stosunku do samochodów osobowych użytkowanych w warunkach wymagających szczególnej sprawności technicznej lub wykorzystywanych intensywniej niż warunki przeciętne. Dzięki przyspieszeniu amortyzacji stawka roczna wynosi 28%, dlatego okres dokonywania odpisów skraca się do 3 lat i 7 miesięcy.
  3. Indywidualna amortyzacja pojazdu – dotyczy to samochodów używanych lub ulepszonych, a stawka amortyzacji rocznie może wynosić nawet 40%, dzięki czemu okres amortyzacji może skrócić się do 2,5 roku.
  4. Jednorazowa amortyzacja samochodu – ma zastosowanie, jeśli jego wartość nie przekracza 10 000 zł.

Forma własności pojazdu również jest decydująca dla jego amortyzacji. Jeśli samochód wpisany jest do ewidencji środków trwałych w firmie, umożliwia to dokonywanie odpisów według wybranej metody i stawki. Natomiast jeśli jest to pojazd prywatny, to przedsiębiorca może go wprowadzić do ewidencji środków trwałych na podstawie dowodu „OT – przyjęcie środka trwałego”.

Przy leasingowaniu pojazdów amortyzacja może być dokonywana przez firmę leasingową, jeśli jest to leasing operacyjny, albo leasingobiorcę przy leasingu finansowym.

Pojawia się także problem, czy pojazd używany może podlegać amortyzacji, a jeśli tak, to jak to przebiega w 2022 roku. Otóż przede wszystkim musi on być uznany za środek trwały firmy. Do ewidencji można go wciągnąć, jeśli:

  • stanowi własność lub współwłasność podatnika,
  • był nabyty lub wytworzony we własnym zakresie,
  • jest kompletny i zdatny do użytku,
  • będzie wykorzystywany do celów prowadzonej działalności gospodarczej,
  • przewidywany okres użytkowania jest dłuższy niż jeden rok.

Następnym krokiem będzie ustalenie jego wartości początkowej. Jeśli będzie niższa niż 10 000 zł, pojazd możesz zamortyzować jednorazowo. W przeciwnym wypadku musisz rozłożyć odpisy w czasie.

Szukasz leasingu samochodu? Sprawdź, jakie oferty mają leasingodawcy z Rzeszowa, firmy leasingowe z Katowic i innych dużych miast.

Zobacz porównanie: Leasing finansowy czy operacyjny?

Amortyzacja samochodu osobowego

kobieta wręcza mężczyźnie siedzącemu w samochodzie kluczyki

Warunkiem dokonania amortyzacji samochodu osobowego w 2022 roku jest włączenie go do ewidencji środków trwałych. Należy ustalić jego wartość początkową oraz dobrać odpowiednią metodę i stawkę amortyzacji samochodu osobowego. Na ogół przeprowadzana jest liniowa amortyzacja, która zakłada, że auto zużywa się równomiernie w ciągu całego okresu użytkowania. Dlatego przy jej zastosowaniu amortyzację rozpoczniesz od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wprowadziłeś swoje auto do ewidencji środków trwałych.

Jaka będzie stawka amortyzacji samochodów osobowych? Sklasyfikowane są one w wykazie stawek pod numerem KŚT 741, gdzie podstawowa roczna stawka wynosi 20%. Amortyzacja potrwa 5 lat. Można również zastosować maksymalną wartość współczynnika amortyzacji 1,4 i skrócić okres do 3 lat i 7 miesięcy.

Pamiętaj!
Jeśli wartość początkowa samochodu osobowego nie przekracza 10 000 zł, to podatnik może zastosować jednorazową amortyzację samochodu osobowego w 2022 roku.

W stosunku do samochodów osobowych można ustalić indywidualne stawki amortyzacyjne – dla aut używanych lub ulepszonych, wprowadzonych do ewidencji firmowej po raz pierwszy. Za wykorzystywane uznaje się środki trwałe, przy których podatnik może udowodnić, że przed ich nabyciem były użytkowane co najmniej przez okres 6 miesięcy przez podmiot inny niż podatnik. Ulepszonym środkiem trwałym będzie auto wprowadzone do ewidencji, przy którym wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie stanowiły co najmniej 20% wartości początkowej.

Uwaga!
Od 1 stycznia 2019 roku zwiększony został limit amortyzacji samochodów osobowych stanowiącej koszt uzyskania przychodu. Wynosi on:
  • 225 000 zł – w przypadku samochodów elektrycznych i z napędem wodorowym,
  • 150 000 zł – w przypadku pozostałych samochodów osobowych.
Przy amortyzacji samochodów elektrycznych limity są wyższe, co może stanowić dodatkową zachętę do ich zakupu.

Amortyzacja samochodu ciężarowego

Jeśli wykorzystujesz w działalności gospodarczej samochód ciężarowy i wprowadzasz go do ewidencji środków trwałych, możesz dokonywać jego amortyzacji. Środek trwały musi spełniać wszystkie wyżej wymienione warunki. Samochody ciężarowe, podobnie jak dostawcze, zaliczane są do grupy 7 KŚT, czyli do środków transportu z wyłączeniem samochodów osobowych. Amortyzacja samochodu ciężarowego używanego czy nowego może być dokonywana metodą liniową, ale nie tylko. Możliwa jest także degresywna amortyzacja samochodu przyjmująca, że wydajność środka z czasem maleje. Nie można z niej skorzystać w przypadku samochodów osobowych.

W pierwszym roku użytkowania samochodu ciężarowego w firmie stawka amortyzacji w metodzie degresywnej jest podwyższana o współczynnik nie wyższy niż 2,0, a bazą do obliczeń odpisu jest wartość początkowa pojazdu. W kolejnych latach amortyzacja dokonywana jest od wartości początkowej pomniejszonej o wartość zrealizowanych odpisów. Metoda degresywna jest korzystniejsza dla podatnika, ponieważ wartość odpisów w pierwszym okresie amortyzacji jest o wiele wyższa niż później.

Oprócz tego można zastosować i inne rodzaje amortyzacji: przyspieszoną, według indywidualnych stawek amortyzacyjnych oraz jednorazową samochodu ciężarowego, o ile spełnia on warunki ustawy dotyczącej pojazdu ciężarowego w ramach pomocy de minimis. Zawsze jednak łączna wartość amortyzacji w trakcie roku podatkowego nie może przekroczyć 50 000 euro.

Jaki jest okres amortyzacji samochodu?

Ile wynosi okres amortyzacji samochodu? Przez ile lat dokonuje się odpisów? Standardowo przy samochodach osobowych ujętych w ewidencji środków trwałych trwa ona 5 lat, ale w wersji przyspieszonej mogą to być 3 lata i 7 miesięcy. W indywidualnej metodzie amortyzacji dla samochodów osobowych używanych lub ulepszonych okres amortyzacji nie może być krótszy niż 30 miesięcy, czyli 2,5 roku.

Wykup samochodu z leasingu a amortyzacja

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby dokonać wykupu samochodu z leasingu. A jak amortyzacja wpływa na cenę wykupu w takiej sytuacji? Trzeba ustalić wartość początkową środka trwałego wprowadzonego do ewidencji. Odpowiada ona cenie wykupu pomniejszonej o kwotę odliczonego podatku AT. Wartość tę dodatkowo zwiększają koszty związane z rejestracją pojazdu oraz nieodliczona kwota VAT.

Amortyzacja samochodu wykupionego z leasingu w 2022 roku najczęściej odbywa się z wykorzystaniem metody liniowej. Jeśli wartość pojazdu nie przekracza 10 000 zł, można zastosować jednorazową amortyzację.

Uwaga!
Od stycznia 2021 roku nie ma możliwości amortyzowania indywidualną stawką 40 proc. wszystkich samochodów wykupionych z leasingu z uwagi na zmiany w ustawowej definicji auta używanego.

Sprzedaż zamortyzowanego samochodu – fakty i mity

Po dokonaniu pełnej amortyzacji pojazdu możesz go zostawić na cele prowadzonej działalności, sprzedać lub komuś darować. Wiedz przy tym, że sprzedaż samochodu używanego, w pełni zamortyzowanego, nie powoduje powstania kosztów uzyskania przychodu. Jego zużycie zaliczono uprzednio w pełni do kosztów podatkowych. Sprzedany, zamortyzowany samochód powoduje powstanie przychodu oraz obowiązek opodatkowania sprzedaży podatkiem VAT.

Natomiast inaczej wygląda kwestia darowania zamortyzowanego samochodu w najbliższej rodzinie. Nie wywoła to konsekwencji podatkowych, czyli nie będziesz musiał zapłacić podatku, jeśli darowizna zostanie przekazana w ramach I grupy podatkowej, np. małżonkowi. Jednak osoby obdarowane powinny zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego na druku SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od chwili jej otrzymania.

Jeśli zamortyzowany samochód był wykorzystywany w działalności opodatkowanej VAT lub przy zakupie podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT i skorzystał z tego, to przy darowiźnie pojawi się konieczność naliczenia VAT i wykazania go w jednolitym pliku kontrolnym JPK_V7.

Sprawdź też, co to jest cesja leasingu i czy warto z niej skorzystać: Czy przejęcie leasingu się opłaca?

Jak oceniasz ten poradnik?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco