Konstrukcje szkieletowe – planowanie to podstawa dobrej organizacji pracy
Coraz częściej inwestorzy chcący wybudować wymarzony dom stają przed trudnym wyborem technologii budowy. Różnorodność i niemała liczba dostępnych technologi i materiałów sprawiły, że stajemy przed nie lada dylematem. Pracowałem przez 6 lat przy budowie domów szkieletowych w Norwegii, gdzie ta technologia jest bardzo popularna i bardzo dobrze rozwinięta (niemal do perfekcji), dlatego postaram się opisać swoje doświadczenia dotyczące podstaw budowy przegrody ściany w budynkach szkieletowych.
Trwałość domów o szkieletowej konstrukcji
Wielu inwestorów wychodzi z założenia, że dom musi być murowany, stać na potężnych fundamentach i tylko wtedy będzie to dom na lata. A dom w konstrukcji szkieletowej przez wielu jest uważany za dom dla jednego pokolenia, co jest oczywiście nieprawdą. Jako ciekawostkę podam, że jeden z najstarszych domów szkieletowych został zbudowany w latach 1637-1641 w USA i stoi do dzisiaj jako muzeum.
Odpowiednie drewno kluczem do sukcesu
Kluczowe znaczenie dla trwałości budynku ma zastosowanie drewna wysokiej jakości, odpowiednio przygotowanego. Drewno użyte do budowy domu szkieletowego obowiązkowo musi być suszone komorowo do wilgotności 12% oraz czterostronnie strugane. Suszenie drewna ma na celu usunięcie wilgoci, co powstrzymuje rozwój grzybów i pasożytów, przyczyniając się do zwiększenia trwałości tego materiału. Struganie natomiast ma na celu między innymi zmniejszenie łatwopalności. W ten sposób przygotowane drewno nie wymaga dodatkowej impregnacji.
Duże znaczenie ma odpowiedni surowiec, z którego wykonane są elementy przeznaczone do budowy domu. Powinny one spełniać wymogi klasy wytrzymałości C24 oraz niektóre C30. W Polsce kupno drewna spełniającego wymogi poszczególnych klas jest raczej trudne, a to ze względu na to, że duża część tartaków kupuje surowiec bez odpowiednich certyfikatów, nie przestrzega żadnych norm i nie prowadzi badań określających klasę wytrzymałości. Dlatego warto rozważyć kupno drewna pochodzącego np. z Niemiec czy przede wszystkim ze Skandynawii.
Często spotykam się z argumentem, że przecież rosną tam te same drzewa, co i u nas. Jest to oczywiście prawda, ale w nieco surowszym klimacie przyrost drzew jest wolniejszy, a co za tym idzie, drewno ma większą gęstość. Najważniejsze jest to, że w Skandynawii obowiązują rygorystyczne przepisy dotyczące produkcji elementów przeznaczonych na konstrukcje domów. Przy obróbce drewno jest ważone, określane są jego parametry i na tej podstawie przydzielane jest do odpowiedniej klasy wytrzymałości z przeznaczeniem na odpowiednie elementy ścian, krokwi.
Szkielet domu od podszewki
Ściana domu szkieletowego od zewnątrz
Szkielet domu tworzą kantówki o szerokości 15-18 cm, w rozstawie 40 cm lub 60 cm, od zewnątrz przybijana jest najczęściej płyta OSB (ma ona za zadanie stabilizację całej konstrukcji oraz oczywiście ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi). Na tak przygotowaną konstrukcję od strony zewnętrznej układa się warstwę wiatroizolacji o odpowiedniej paroprzepuszczalności (tak, by szczelnie okrywała całą konstrukcję domu).
Wszystkie łączenia oraz miejsca, w których przez ściany przechodzą np. przewody elektryczne, powinny być uszczelnione. Ma to za zadanie nie dopuścić to tzw. przewiewów, czyli wnikania wiatru w warstwę izolacji, co może doprowadzić do jej zawilgocenia. Jest to bardzo ważny etap budowy, w którym jak na dłoni widać, czy firma budująca nasz dom posiada odpowiednią wiedzę i rozumie technologię.
Ostatnim elementem zewnętrznej strony ściany jest elewacja. Może to być elewacja drewniana lub coraz częściej spotykane w Polsce tynk strukturalny na warstwie styropianu. Stanowi on wtedy dodatkową warstwę izolacji termicznej.
Najczęściej popełnianym błędem przy wykonywaniu elewacji jest brak zastosowania szczeliny wentylacyjnej pomiędzy wiatroizolacją a warstwą tworzącą elewację. Spotkać można również domy, gdzie folia wiatroizolacyjna znajduję się bezpośrednio pod płytą OSB bez jakiejkolwiek szczeliny umożliwiającej wentylację, a na płytę przyklejony jest styropian. Takie rozwiązanie nie zapewnia prawidłowego funkcjonowania przegrody ściany, co ma znaczący wpływ na obniżenie trwałości konstrukcji.
Warto na tym etapie poruszyć zagadnienie nasycenia powietrza parą wodną i tzw. punktu rosy. Jest to zagadnienie bardziej skomplikowane, na które wpływ ma kilka czynników, ale najprościej mówiąc, im cieplejsze powietrze, np. wewnątrz domu, tym jest ono w stanie zmagazynować więcej cząsteczek wody. Natomiast wraz ze spadkiem temperatury powietrze traci tę możliwość i w pewnym momencie przy danej temperaturze osiąga stan nasycenia parą, a przy dalszym jej spadku para wodna zawarta w powietrzu skrapla się. Ta właśnie temperatura, w której przy danym składzie i ciśnieniu powietrza występuje to zjawisko, jest nazywana punktem rosy. Zjawisko to występuje zarówno w ścianach budynków murowanych, jak i tych szkieletowych. Dlatego w budynkach o konstrukcji szkieletowej pomiędzy warstwą wiatroizolacji a warstwą stanowiącą zewnętrzną elewację należy zastosować szczelinę wentylacyjną, której zadaniem jest odprowadzenie pary wodnej oraz umożliwienie swobodnego odpływu skroplonej już pary.
Ściana domu szkieletowego od wewnątrz
Od wewnętrznej strony naszej ściany należy zastosować folię paroizolacyjną, której zadaniem jest niedopuszczenie, aby para wodna z wnętrza budynku wnikała w warstwę izolacji. Osiągnięcie 100% paroszczelności jest prawdopodobnie niemożliwe, ale należy dążyć do maksymalnego ograniczenia wnikania pary wodnej poprzez zastosowanie folii wysokiej jakości oraz staranne wykonanie tej warstwy.
Źle wykonana warstwa paroizolacji może doprowadzić do tego, że duża zawartość pary wodnej w przegrodzie ściany spowoduje przesunięcie punktu rosy i skroplenie się pary wodnej jeszcze w warstwie izolacji, co ma bardzo niekorzystny wpływ na jej właściwości, a także na trwałość całej konstrukcji.
Właściwości izolacyjne wełny
Materiał dość popularny i łatwo dostępny na rynku. Podstawowy parametr opisujący właściwości wełny to współczynnik przewodności cieplnej lambda. Przy wyborze wełny należy zwrócić uwagę na to, że im lamda jest niższa, tym lepiej, a nie na odwrót.
Wełnę układa się pomiędzy elementy konstrukcji ścian, stropów i dachu. Ma ona za zadanie izolację termiczną i akustyczną. Jednym z najlepszych znanych nam izolatorów jest nieruchome, suche powietrze. To właśnie powietrze w warstwie wełny jest izolatorem, warunkiem jest jednak brak możliwości przepływu powietrza i dostępu wilgoci, dlatego tak ważne jest prawidłowe i szczelne wykonanie zarówno wiatroizolacji od zewnątrz, jak i warstwy paroizolacji od wewnątrz.
Dla przykładu wyobraźmy sobie, że w chłodny jesienny wieczór, wybierając się na spacer, ubieramy ciepły wełniany sweter, podczas spaceru jednak zaskakuje nas ulewa i jesteśmy kompletnie przemoknięci, a wełniany sweter, który do tej pory nas ogrzewał, teraz wydaje się ziębić jeszcze bardziej. Podobny efekt będzie miało zawilgocenie warstwy wełny w naszym domu.
Konstrukcje szkieletowe – planowanie to podstawa
Budowa domu to duże wyzwanie, na które składa się wiele elementów. Warto na etapie projektowania wziąć pod uwagę wszystkie możliwe aspekty, jak np. system ogrzewania, jaki zastosujemy w naszym domu, czy też jak będzie realizowana wentylacja. Dobre planowanie i znajomość technologii pozwoli nam uniknąć wielu błędów podczas budowy, które w późniejszym czasie byłyby niemożliwe do naprawienia lub kosztowałyby zbyt wiele.
Czytaj też: Fundament pod dom szkieletowy – jaki fundament pod dom drewniany wybrać?
Jak oceniasz ten poradnik?
Dziękujemy za Twoją opinię!Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści
Więcej poradników o domach szkieletowych
W Polsce coraz łatwiej zauważyć drewniane domy szkieletowe. Ta nowoczesna technologia znana na całym świecie, m.in. w Ameryce Północnej i krajach skandynawskich, zyskuje na popularności również w naszym kraju.
18.10.2022
Ulga budowlana to ulga podatkowa, która obowiązywała do końca 2001 roku. Mimo że jest nieaktualna, mogą się o nią ubiegać osoby, które przed laty złożyły w Urzędzie Skarbowym odpowiednie dokumenty dotyczące budowy domu. Sprawdź, jak rozliczyć ulgę budowlaną na zasadzie praw nabytych i kiedy możesz stracić do niej prawo.
26.09.2022
W Polsce buduje się głównie domy murowane, ale technologia szkieletowa również zaczyna cieszyć się popularnością, a wraz z nią domy szkieletowe. Opinie o nich ulegają zmianie, choć przez lata mówiło się, że są one nietrwałe. Co sprawiło, że do niedawna takie obiekty nie były tak często wybierane? Co spowodowało, że domy z drewna zaczęły cieszyć się dobrymi opiniami i powiększa się grono zainteresowanych nimi?
06.09.2022
Jednym z kluczowych elementów planowania inwestycji jest określenie budżetu. Obecnie zadanie to jest dodatkowo utrudnione przez niestabilną sytuację na rynku materiałów budowlanych. Według danych z ostatniego Raportu o budowie domów Oferteo.pl, zbilansowanie budżetu sprawiło trudność co piątemu inwestorowi.
19.01.2023
Zastanawiasz się nad projektem domu typu stodoła? W 2025 roku ceny projektów wynoszą od 5 350 do 8 000 zł, a koszt budowy to 3 500-9 000 zł/m². Ten nowoczesny styl łączy prostotę formy z funkcjonalnością, ale wymaga przemyślanego podejścia. Sprawdź, co musisz wiedzieć przed podjęciem decyzji.
14.06.2025
Elementy smart home są obecne w co trzecim nowo powstającym domu – wynika z corocznego „Raportu o budowie domów w Polsce” serwisu Oferteo.pl. Odsetek ten od trzech lat utrzymuje się na zbliżonym poziomie. Decyzja o wdrożeniu takich rozwiązań najczęściej spowodowana była potrzebą zwiększania komfortu mieszkania. Większość użytkowników zadeklarowała, że jest zadowolona z wybranych rozwiązań i planuje rozbudowę swojego systemu.
30.01.2023