Rodzaje bezpieczników elektrycznych (topikowe, przepięciowe, różnicowoprądowe)

Bezpieczniki w domu – jak nazwa wskazuje – gwarantują bezpieczeństwo w momencie przeciążenia instalacji elektrycznej. Dzięki temu nie każda awaria kończy się wzywaniem pogotowia elektrycznego. Podstawowe typy bezpieczników elektrycznych w domu to: bezpieczniki topikowe, bezpieczniki przepięciowe (tzw. korki), wyłączniki różnicowoprądowe (tzw. bezpieczniki różnicowe). Co warto o nich wiedzieć? Jakie bezpieczniki wybrać? Czy wyłącznik nadprądowy to też bezpiecznik? Gdzie szukać dobrego elektryka?

Zadanie bezpiecznika jest proste: jak najszybciej odciąć energię elektryczną danego obwodu w momencie przeciążenia instalacji elektrycznej lub przepięcia. Dzięki szybkiej (i automatycznej) reakcji bezpieczników znajdujących się w skrzynce rozdzielczej, ryzyko pożaru w wyniku usterki instalacji jest zminimalizowane do zera. Każdy nagły skok napięcia lub przeciążenie obwodu sprawia, że bezpiecznik prowadzi do przerwania przepływu prądu.

Typy bezpieczników elektrycznych

bezpieczniki elektryczne są elementem skrzynki rozdzielczej

Najczęściej spotykane rodzaje bezpieczników w domach i mieszkaniach:

  • bezpieczniki topikowe,
  • bezpieczniki przepięciowe,
  • wyłączniki różnicowoprądowe (różnicowe).

Czytaj też:

Czym różnią się wyłączniki nadprądowe od bezpieczników?

W skrócie: wszelkie inne zabezpieczenia w obwodach elektrycznych (przede wszystkim: wyłączniki) różnią się od bezpieczników zasadą działania, tak naprawdę to zupełnie inne elementy instalacji elektrycznej.

Potocznie używa się dwóch określeń: "bezpieczniki" (w rozumieniu: tradycyjnych bezpieczników elektrycznych) oraz "bezpieczniki automatyczne" (czyli: wyłączniki instalacyjne, różnicowoprądowe i nadprądowe). Wszelkiego rodzaju wyłączniki (automatyczne wkrętkowe, instalacyjne, różnicowoprądowe) są więc błędnie nazywane bezpiecznikami.

Uwaga! Instalacja elektryczna powinna uwzględniać najnowsze normy, dlatego prace związane z bezpiecznikami powinien wykonać wykwalifikowany i sprawdzony elektryk, który doradzi, jaki bezpiecznik wybrać.

Elektryk - gdzie szukać?

Poniżej przedstawiamy ranking 44 570 Elektryków najlepszych w 2021 roku w poszczególnych miastach powiatowych:

Wyłączniki nadprądowe – rodzaje:

  • wyłączniki instalacyjne (nadmiarowo-prądowe, nadprądowe, typu DS – potocznie "eska") – z wyzwalaczem przeciążeniowym i elektromagnetycznym (zwarciowym) oraz komorą gaszeniową;
  • wyłączniki nadmiarowe samoczynne (inaczej: wkrętkowy wyłącznik instalacyjny, potocznie "bezpieczniki samoczynne" lub "bezpieczniki automatyczne") – wkręcane są na gwintach E27, w przeciwieństwie do bezpieczników topikowych – można je ponownie zainstalować po przeciążeniu instalacji);
  • wyłączniki różnicowoprądowe (potocznie: bezpiecznik różnicowoprądowy, tzw. różnicówka) – składające się z 4 elementów (zestyki torów prądowych, wyzwalacz różnicowoprądowy, przekładnik Ferrantiego oraz obwód testowania wyłącznika).

Mimo innych zasad działania – zarówno bezpieczniki, jak i wyłączniki zaliczane są do elektrycznych urządzeń zabezpieczających. Wszystkie tego typu urządzenia łączy więc ich rola w instalacji elektrycznej – rozłączenie obwodu elektrycznego w momencie wykrycia przepięcia lub przeciążenia, a więc ochrona przed pożarem instalacji elektrycznej lub przed porażeniem prądem.

Warto wiedzieć:

Bezpieczniki topikowe – czym są i jak działają?

Bezpiecznik topikowy (tzw. wkładka topikowa) to rodzaj zabezpieczenia w instalacji elektrycznej, który polega na topieniu się jego konstrukcji w momencie przeciążenia (a zarazem przerwania ciągłości obwodu). Jeśli więc prąd płynący przez bezpiecznik topikowy przekracza wyznaczoną granicę, to dochodzi do przegrzania i stopienia umieszczonego we wkładce specjalnego elementu topikowego.

Szybkość topienia się topików zależy od wartości prądu – im wyższa, tym szybciej dochodzi do odcięcia obwodu elektrycznego. Przepalenie bezpieczników topikowych powinno skutkować nie tylko wymianą bezpiecznika na nowy, ale też przeglądem instalacji elektrycznej przez elektryka.

Bezpieczniki przepięciowe (ochronniki przepięciowe) – jak działają?

Bezpieczniki przepięciowe (czyli tzw. korki) stosowane są zarówno w starszych, jak i nowszych instalacjach elektrycznych. W momencie przeciążenia instalacji elektrycznej bezpieczniki przepięciowe odcinają dopływ prądu w danym obwodzie (dochodzi do "wystrzelenia" korków).

Wyłączniki różnicowoprądowe – rodzaje

Ze względu na czułość tzw. różnicówki można podzielić na niskoczułe (znamionowy różnicowy prąd zadziałania wyłącznika powyżej 500mA), średnio czułe (pomiędzy 30 a 500 mA) oraz wysokoczułe (nie większy niż 30 mA).

Tego typu urządzenia występują w dwóch wersjach (ze względu na wbudowane zabezpieczenia): RCBO oraz RCCB. Wyłącznik RCCB nie ma wbudowanego zabezpieczenia nadmiarowo prądowego; wyłącznik RCBO posiada takie zabezpieczenie.

Czytaj też: Gniazdka elektryczne – rodzaje. Instalacja natynkowa i podtynkowa

Więcej poradników o elektryce

Jak działa Oferteo?

Odpowiedz na kilka pytań
Powiedz nam czego potrzebujesz,
abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty
Otrzymaj oferty
Poznaj dopasowane oferty
specjalistów z Twojej okolicy
Wybierz najlepszą
Porównaj oferty i zadawaj pytania,
bezpłatnie i niezobowiązująco

Porównaj oferty