czerwone i niebieskie przewody podłączone do portów ogranicznika napięcia -  w 2022

Ogranicznik przepięć – co to jest i jak go podłączyć?

Ogranicznik przepięć – co to jest i jak go podłączyć?

Czym jest ogranicznik przepięć? To urządzenie chroniące przed przepięciami, które ogranicza czas trwania i częstotliwość prądu następczego. Ograniczniki zmniejszają napięcia poniżej bezpiecznego progu, aby w ten sposób chronić domową elektronikę. Jakie są klasy ograniczników i jaki ogranicznik przepięć wybrać do domu?

author box img

Jacek Krajl

Opublikowano: 9 sierpnia 2022 09.08.2022 Czas lektury: 6min

Co to jest i jak działa ogranicznik przepięć?

Zasada działania ogranicznika przepięć jest prosta: urządzenia tego typu zmniejszają napięcie dostarczane do sprzętów domowych poniżej bezpiecznej wartości poprzez blokowanie lub tzw. prąd zwarciowy. W przypadku blokowania ogranicznik przepięć wykorzystuje cewki indukcyjne hamujące nagłe zmiany wartości prądu. Z kolei zwarcia generowane są za pomocą specjalnych iskierników, półprzewodników, warystorów i lamp wyładowczych.

W praktyce ogranicznik w wyniku awarii sieci może wytworzyć bardzo duży opór, dzięki czemu prąd trafi do ziemi. Drugą opcją jest nagłe odcięcie przepływu prądu, aby uchronić urządzenie przed zbyt wysokim napięciem.

Ograniczniki przepięć:

  • zapobiegają awariom sieci,
  • chronią przed przepięciami,
  • zmniejszają ryzyko uszkodzeń sprzętów domowych,
  • chronią dom przed skutkami wyładowań piorunowych,
  • ograniczają do minimum zagrożenia pożarów.
Uwaga!
Pamiętaj, że ograniczniki przepięć stosowane są zarówno w domach i budynkach z instalacją odgromową, jak i w nieposiadających tego typu zabezpieczeń.
Elektryk - gdzie szukać?

Poniżej przedstawiamy ranking 50 706 Elektryków najlepszych w 2022 roku w poszczególnych miastach powiatowych:

Ogranicznik przepięć – klasy

Ograniczniki niskiego napięcia (poniżej 1000 V) można podzielić na cztery klasy:

  1. Ograniczniki klasy A – służą do ochrony napowietrznych linii energetycznych.
  2. Ograniczniki typu B (typ 1) – zapobiegają awariom w wyniku wyładowań piorunowych w linie energetyczne.
  3. Ograniczniki typu C (typ 2) – chronią przed przepięciami o niewielkich wartościach.
  4. Ograniczniki typu D (typ 3) – montowane w celu ochrony konkretnych, bardzo podatnych na uszkodzenia urządzeń.
Warto wiedzieć:
Ograniczniki przepięciowe klasy A nie są stosowane w domowych instalacjach, ograniczniki B+C elektrycy montują w domowych rozdzielnicach, a ograniczniki typu D – albo za gniazdkiem (w puszce elektrycznej), albo w rozdzielnicy, albo bezpośrednio w urządzeniu.

Jak jest zbudowany ogranicznik przepięć?

Ograniczniki przepięć składają się z elementów zabezpieczających (umieszczonych najczęściej na wymiennej wkładce) oraz z podstawy ochronnika. W najczęściej stosowanych w domach ogranicznikach typu B wkładem jest iskiernik, a w urządzeniach typu C – warystor. Wkładki też najczęściej posiadają wskaźniki określające ich sprawność (w okienku pojawia się wówczas czerwone pole).

Całe urządzenie jest niewielkie – ma szerokość modułu montowanego na szynie DIN TS35.

Podział ograniczników – ze względu na metodę konstrukcję i sposób generowania ochronnych zwarć:

  • ograniczniki przepięć iskiernikowe,
  • ogranicznik przepięć warystorowe,
  • ochronniki przepięciowe kombinowane.

Jaki ogranicznik przepięć wybrać do domu?

Jak dobrać ogranicznik przepięć? Lepszy jest ogranicznik przepięć iskiernikowy czy warystorowy? I wreszcie: jaki jest najlepszy ogranicznik przepięć do domu? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na często zadawane pytania o ograniczniki przepięć. Najważniejsza zasada: elektrycy radzą, aby ogranicznik przepięć dobierać do instalacji elektrycznej (a konkretnie: wydajności instalacji) oraz posiadanych w domu sprzętów elektrycznych.

Pamiętaj!
Nie jest istotne, czy zastosujesz ogranicznik przepięć 1-fazowy czy ogranicznik 3-fazowy, warystorowy czy iskiernikowy. Kluczowy jest dobór konkretnych modeli ograniczników na etapie tworzenia projektu sieci. Zdarza się tak, że w jednej rozdzielnicy stosowane są zarówno ograniczniki klasy B, jak i C, a w niektórych przypadkach elektryk zastosuje ograniczniki hybrydowe B+C.

Jak podłączyć ogranicznik przepięć?

elektryk montuje rozdzielnicę elektryczną z ogranicznikiem przepięć

Instalacja i podłączenie ograniczników przepięć polega na podpięciu przewodu fazowego oraz przewodu ochronnego. W niektórych przypadkach dodatkowo do sprzętu prowadzony jest jeszcze dodatkowy przewód – neutralny. Przewody należy połączyć za pomocą specjalnych zacisków z końcówkami widełkowymi lub tulejkowymi. Podstawa ogranicznika (na szynie DIN – TS35) posiada dwa zaciski. Do dolnego wpina się przewód ochronny PE, do górnego przewody: fazowy lub neutralny. Poniżej opisujemy, jak zamontować ogranicznik przepięć do rozdzielni domowej.

Jak podłączyć ogranicznik przepięć jednofazowy?

W instalacji jednofazowej przewód fazowy należy podpiąć do ochronnika bezpośrednio, a sam ochronnik (z drugiej strony) wpiąć w listwy zaciskowe PE.

Jak podłączyć ogranicznik przepięć trójfazowy?

Montaż ogranicznika w instalacji trójfazowej może wydawać się nieco bardziej skomplikowany - co prawda zwiększa się szerokość ogranicznika i liczba chronionych złącz, ale zasada podpięcia jest taka sama. Przykładowo ochronniki działające najczęściej w układzie 4+0 podpinane są za pomocą trzech przewodów fazowych i jednego przewodu neutralny.

Uwaga!
Pamiętaj, że w instalacji ograniczników kable powinny być jak najkrótsze (do 0,5m). Znaczenie ma również ich przekrój, który dobierany jest indywidualnie do danego typu ogranicznika przepięć. Przekrój minimum to 4mm².

Jak sprawdzić ogranicznik przepięć?

Po każdej awarii oraz rutynowo (np. raz w miesiącu) zaleca się sprawdzić stan ograniczników przepięć. Kontrolę tego typu urządzeń możesz przeprowadzić za pomocą przyrządów do kontroli parametrów instalacji elektrycznych. Alternatywą jest wykorzystanie przyrządów oferowanych przez producentów ograniczników (dedykowanych do testowania tych urządzeń).

Najczęściej jednak wystarczy weryfikacja wskaźnika działania ogranicznika umieszczonego na urządzeniu; zielony kolor – oznacza sprawną ochronę, czerwony – brak ochrony.

Ogranicznik przepięć – czy warto?

Zgodnie z przepisami urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej powinny być uwzględnione w schemacie instalacji elektrycznej. Eksperci z jednej strony wskazują na wielką wartość z ograniczników w instalacji – mogą ochronić drogie sprzęty, zapobiegają pożarom i są dodatkowym zabezpieczeniem całej instalacji. Z drugiej strony – nawet najlepszy ogranicznik w niektórych przypadkach (np. w wyjątkowych sytuacjach zakłóceniowych) nie jest w stanie ochronić instalacji.

Warto jednak mieć podstawowe zabezpieczenie instalacji – tym bardziej, że jego obecność może być później podstawą do odstąpienia od wypłaty odszkodowań za uszkodzony sprzęt (powodem może być fakt, że instalacja nie spełniała wymogów obecnie obowiązujących przepisów i norm).

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące ogranicznika przepięć

Jak oceniasz ten poradnik?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco