zbliżenie na otwarte drzwiczki kotła na paliwo stałe -  w 2023

Kocioł na paliwo stałe – co to jest? Jaki wybrać?

Kocioł na paliwo stałe – co to jest? Jaki wybrać?

Kocioł na paliwo stałe może pracować z wykorzystaniem różnego rodzaju paliw – węgla, drewna, pelletu i innych. W tym przypadku nie musisz godzić się na kłopotliwy w obsłudze kocioł zasypowy. Wybierz rozwiązanie najwyższej, piątej klasy z automatycznym sterowaniem. Zobacz, na jakie urządzenie możesz się zdecydować.

author box img

Szymon Machniewski

Opublikowano: 9 grudnia 2022 09.12.2022 Czas lektury: 8min

Z poradnika dowiesz się

Ponad 26757 Specjalistów od Instalacji Grzewczych blisko Ciebie

System grzewczy w domu może opierać się o różnego rodzaju piece, nazywane fachowo kotłami. Mogą być to między innymi kotły na paliwa stałe, jak węgiel, ekogroszek, pellet czy drewno kawałkowe. Istnieje wiele rodzajów takich pieców, a niekoniecznie muszą być to przysłowiowe kopciuchy. Sprawdź istniejące rodzaje kotłów na paliwa stałe – ich moc i klasę energetyczną. Pomoże ci to w dokonaniu wyboru odpowiedniego kotła do twojego domu.

Kocioł na paliwo stałe – co to jest?

Piece są „sercem” instalacji grzewczej. Powoli zastępowane są one nowoczesnymi pompami ciepła czy ogrzewaniem opartym o paliwa odnawialne, ale w większości domów w Polsce nadal wykorzystywane są kotły na paliwo stałe.

Co to znaczy kocioł na paliwo stałe? Co to jest i jak on działa? To urządzenie będące źródłem ciepła funkcjonującym w systemach rozproszonych. Kotły na paliwa stałe zasilane są paliwami kopalnianymi lub biopaliwami. Czy gaz to paliwo stałe? Czy można go wykorzystywać w opisywanych kotłach? Definicja paliwa gazowego przeczy uznaniu go za paliwo stałe. Wśród nich można wymienić za to:

  • drewno – jako najstarszy, wykorzystywany po dziś dzień materiał opałowy do palenia w kominkach i piecach,
  • węgiel kamienny – w postaci miału węglowego, brykietu, ekogroszku, węgla orzech i kostka,
  • węgiel brunatny – o mniejszej wartości opałowej w porównaniu z węglem kamiennym,
  • pellet – np. produkowany z odpadów drzewnych, trocin, słomy,
  • zboża energetyczne, słomę, wierzbę energetyczną (biopaliwa).

Kotły na paliwo stałe znajdują zastosowanie głównie w domach jednorodzinnych, gdzie instalowane są w specjalnie do tego celu zaaranżowanych kotłowniach lub piwnicach.

Piec a kocioł – jaka jest różnica?

W mowie potocznej najczęściej wykorzystuje się zamiennie pojęcie kotłów i pieców. Tymczasem nie oznaczają one tego samego? Piece mają węższy zakres zastosowania, ponieważ są w stanie zapewnić ogrzewanie tylko miejscowo. Palenisko w piecu jest źródłem ciepła i musi być zlokalizowane bezpośrednio w ogrzewanym pomieszczeniu. Uzyskuje on ciepło w procesie spalania określonego paliwa, a następnie je magazynuje i stopniowo uwalnia do pomieszczenia w ciągu dnia. Nie ma możliwości jego regulacji, co jest zdecydowaną wadą.

Natomiast kotłem określa się kluczowy element systemu ogrzewania domowego. Odpowiada on za przekazywanie ciepła do różnych pomieszczeń w domu za pomocą czynnika grzewczego, którym zwykle jest woda w instalacji, która płynie w kierunku ogrzewania podłogowego czy grzejników. W odróżnieniu od pieca kocioł nie magazynuje ciepła i nie oddaje go sam do otoczenia. Nie jest miejscowym systemem ogrzewania, ale elementem ogrzewania centralnego, gwarantującym duży komfort ciepła we wnętrzach.

Jak obliczyć moc kotła dla domu?

Wybór kotła dla twojego domu powinien być podyktowany przede wszystkim tym, jaką moc grzewczą będzie zapewniał. Jak obliczyć moc kotła? Należy pomnożyć powierzchnię domu w metrach kwadratowych przez wysokość pomieszczeń mieszkalnych wyrażoną w metrach oraz przez tzw. wskaźnik powierzchniowy podawany w watach na m3. Wskaźnik ten zależy od izolacji termicznej domu i występowania w nim wielu mostków termicznych. W nowym budownictwie wynosi około 40 W na 1 m3, ale w starym to już 60 W na 1 m3.

Przykładowo: w domu o powierzchni 120m2, średniej wysokości pomieszczeń 2,5 metra i wskaźniku 40 W na m3, potrzebny będzie kocioł o mocy 12 000 W, czyli 12 kW.

Najważniejsze, aby kocioł miał moc pozwalającą obsłużyć mieszkanie czy budynek o określonej wielkości.

Czy wiesz, że...?
Przyjmuje się, że w wieloletnich budynkach jednorodzinnych, cechujących się słabą izolacją termiczną i występowaniem wielu mostków termicznych, zapotrzebowanie energetyczne wynosi około 100 W/m². Natomiast w nowoczesnych domach jednorodzinnych, o zwiększonej izolacji termicznej, waha się ono w przedziale od 45 do 75 W/m². Najmniej energii cieplnej wymagają niskoenergetyczne lub pasywne budynki.

Na wybór odpowiedniej mocy kotła na paliwa stałe (poza powierzchnią budynku) wpływają również:

  • poziom i solidność izolacji budynku,
  • szczelność stolarki okiennej i drzwiowej, inaczej liczba występujących mostków termicznych.
Uwaga!
Najlepiej pozostawić kwestie doboru mocy kotła na paliwa stałe fachowcom, którzy mają odpowiednią wiedzę i kompetencje w tym zakresie. Uwzględnią oni przy swoim wyborze dane techniczne dotyczące budynku, wielkość i rozmieszczenie pomieszczeń przeznaczonych do stałego przebywania ludzi oraz źródła ciepła, jakie zainstalowane są we wnętrzach. Sprawdź oferty sprzedawców kotłów CO z Małopolski, instalatorów pieców ze Śląska lub twojego regionu.
Instalacje grzewcze - komu zlecić?

Poniżej przedstawiamy ranking 26 757 Specjalistów od Instalacji Grzewczych najlepszych w 2023 roku w poszczególnych miastach powiatowych:

Kotły na paliwo stałe – rodzaje

Istnieje co najmniej kilka rodzajów kotłów na paliwo stałe. Rodzaje wskazuje przede wszystkim wybrany typ paliwa, jakie może być spalane. Dlatego w pierwszej kolejności musisz wiedzieć, jakie są paliwa stałe. Zdążyliśmy już odpowiedzieć na to pytanie. To głównie drewno opałowe, węgiel o różnej gramaturze czy pellet oraz rośliny energetyczne. Kocioł centralnego ogrzewania może więc mieć postać:

  • kotła na paliwo stałe – drewno,
  • kotła na paliwo stałe – ekogroszek,
  • kotła na pellet,
  • kotła węglowego.

Tak wskazuje się popularne rodzaje kotłów na paliwa stałe.

Czy piec gazowy to kocioł na paliwo stałe?

Kocioł gazowy nie jest rozwiązaniem na paliwo stałe. Działa w oparciu o spalanie gazu ziemnego lub gazu LPG. Obecnie najczęściej wykorzystywane są przy tym gazowe kotły kondensacyjne, które działają oszczędnie i właściwie nie wymagają uwagi ze strony użytkowników.

Kotły wielopaliwowe – jednokomorowe i dwukomorowe

Szczególnym rodzajem kotłów na paliwa stałe są kotły wielopaliwowe. To typ kotła zdolnego spalać różnego rodzaju paliwa. Wśród nich wyróżnia się:

  • Kotły jednokomorowe – przystosowane do spalania w jednej komorze zarówno paliwa stałego, jak i płynnego. Wyposażone są w dwa otwory, jeden przeznaczony dla paliwa stałego, a w drugim montowany jest palnik do paliwa płynnego.
  • Kotły dwukomorowe – przystosowane do spalania różnego rodzaju paliw, ale mają dwie komory, dlatego przy chęci spalania paliwa stałego nie trzeba demontować w nich palnika. Są w pełni automatyczne.

Kocioł na paliwo stałe bez nadmuchu – z górnym lub dolnym spalaniem

Najprostszą konstrukcją w gronie kotłów na paliwa stałe charakteryzują się kotły bez nadmuchu, wśród których są:

  • Kotły z górnym spalaniem – nazywane również komorowymi, przystosowanymi do spalania koksu, węgla lub w ostateczności drewna. Charakteryzują się one tym, że komora zasypowa pełni jednocześnie funkcję komory spalania. Są mało efektywne i wymagają częstego dokładania paliwa.
  • Kotły z dolnym spalaniem – nazywane zasypowymi, mają nowoczesną konstrukcję, wyższą wydajność od kotłów z górnym spalaniem, ale jednocześnie są od nich droższe. Proces spalania paliwa zachodzi w nich w tylnej ścianie komory zasypowej lub po prostu w komorze spalania, za komorą zasypową. Pracują dłużej na jednym naładowaniu paliwa.

Kotły z palnikami nadmuchowymi (wentylatorowymi)

Kotły z nadmuchem wentylatorowym są kotłami o najnowocześniejszej obecnie konstrukcji. Przystosowane są do spalania:

  • węgla kamiennego,
  • miału węglowego,
  • drewna.

Wentylator w systemie takich kotłów pełni ważną funkcję, ponieważ dostarcza powietrze niezbędne do procesu spalania. Mikroprocesor steruje pracą kotła. Stałopalność kotłów z palnikami nadmuchowymi wynosi nawet półtorej doby. Są uniwersalne i pozwalają na wygodne zapewnienie ciepła w pomieszczeniach domowych.

Kocioł jednofunkcyjny a dwufunkcyjny

Kolejna klasyfikacja kotłów na paliwa stałe wyróżnia jednofunkcyjne i dwufunkcyjne. Różnią się one tym, że kocioł jednofunkcyjny jest w stanie zasilać jedynie instalację centralnego ogrzewania, podczas gdy dwufunkcyjny ma wbudowany podgrzewacz, dzięki czemu pozwala na przygotowanie ciepłej wody użytkowej.

Kocioł z podajnikiem a kocioł zasypowy

Nowoczesne kotły na paliwa stałe działają w dużej mierze automatycznie, dlatego są wygodne w użytkowaniu. Nadal jednak w użyciu pozostają kotły z podajnikiem paliwa. Dzięki temu, że zainwestujesz nieco więcej w rozwiązanie z automatycznym systemem podawania paliwa, będziesz mógł dosypywać je do niego o wiele rzadziej.

Uwaga!
Najnowocześniejszymi obecnie kotłami z podajnikiem automatycznym są kotły retortowe na ekogroszek, czyli urządzenia wyposażone w podajnik ślimakowy i zasobnik paliwa. Mają one specjalne palenisko bezrusztowe, w którym jest spalana porcja paliwa, którą dozuje precyzyjnie system automatyki. Kocioł dzięki temu uzyskać może najwyższą sprawność spośród wszystkich kotłów węglowych.

W użyciu są również kotły zasypowe, obecnie to kotły zasypowe dolnego spalania, ponieważ tylko one spełniają normy emisyjne obowiązujące w Polsce. Są tanie, zarówno w zakupie, jak i w eksploatacji, ale wymagają dużego zaangażowania ze strony użytkowników w zakresie dokładania paliwa.

Jak określić klasę kotła na paliwo stałe?

Kotły klasyfikowane są według pewnych klas. Kotły na paliwa stałe mają ich 5. Określają emisję tlenku węgla, substancji smolistych, pyłów oraz minimalną wymaganą sprawność takich urządzeń.

Właściwie norma wprowadzająca trzy klasy kotłów istnieje od 2002 roku, ale przez lata nie była ona obowiązkowa. Zaktualizowano ją w 2013 roku, wprowadzając kocioł klasy 4. i kocioł klasy 5. Natomiast od 2017 roku można sprzedawać wyłącznie kotły piątej klasy – na ekogroszek, drewno czy węgiel i pellet.

Dla sprawdzenia, jaką klasę ma kocioł, trzeba zajrzeć do tabliczki znamionowej i instrukcji obsługi kotła. Na przykład kocioł 3. klasy obecnie uznawany jest za najmniej efektywne i ekologiczne urządzenie.

Jaki kocioł na paliwo stałe wybrać? Podsumowanie

zbliżenie na rękę człoweka otwierającego drzwi kotła na paliwo stałe

Wiesz już, jakie są rodzaje kotłów na paliwa stałe i czym różnią się one od siebie. Jeśli masz wybrać odpowiedni, przelicz, jakiej mocy urządzenia potrzebujesz. Czy wystarczy ci kocioł na paliwo stałe 8 kW, czy jednak liczba pomieszczeń do ogrzania i rodzaj stosowanej izolacji termicznej sprawia, że potrzebujesz np. kotła na paliwo stałe 12 kW czy 15 kW?

Kupuj jedynie nowoczesne kotły na paliwa stałe o automatycznej pracy, w tym retortowe na ekogroszek, które są efektywne w działaniu. Kocioł na paliwo stałe powinien mieć 5. klasę efektywności, by spełniał istniejące normy. Jeśli dokonujesz wymiany pieca, zwróć na to uwagę.

Jak oceniasz ten poradnik?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco