dekarz montuje krokwie dachowe na murłatach -  w 2021

Konstrukcja dachu – najważniejsze elementy. Jak przebiega budowa?

Konstrukcja dachu – najważniejsze elementy. Jak przebiega budowa?

Budowa dachu to wieloetapowy proces, a jego zwieńczenie to bardzo ważny moment w czasie budowy domu – doprowadzający budynek do stanu surowego zamkniętego. Od wstępnego projektu dachu aż do układania pokrycia dachowego na budowie dzieje się bardzo dużo, a każdy etap wymaga nadzoru doświadczonego dekarza. Jak krok po kroku wygląda budowa dachu? Jakie elementy składają się na konstrukcję dachu?

author box img

Jacek Krajl

Opublikowano: 24 listopada 2021 24.11.2021 Czas lektury: 5min

Konstrukcje dachowe i więźba zależą od wybranego przez inwestora rodzaju dachu. Współczesne projekty domów zakładają budowę dachów jednospadowych, dwuspadowych, czterospadowych, kopertowych i – dużo rzadziej – mansardowych. Każdy z wymienionych rodzajów dachu różni się konstrukcyjnie – planowany kształt dachu wpływa nie tylko na rodzaj więźby, ale też na opcje wykończeniowe.

Przykładowo: na dachach kopertowych dobrze sprawdzą się dachówka i gonty (blachodachówka może wygenerować bardzo dużą ilość odpadów i zwiększyć w ten sposób koszty), na mansardowych – gont bitumiczny, a na najczęściej spotykanym w Polsce dachu dwuspadowym zastosować można właściwie każdy rodzaj pokrycia.

To właśnie ostatni z wymienionych rodzajów dachu uważany jest za konstrukcję najprostszą, uniwersalną i najtańszą, a przy okazji gwarantującą dużą przestrzeń użytkową na poddaszu.

Dachy - komu zlecić?

Poniżej przedstawiamy ranking 34 019 Dekarzy i Cieśli najlepszych w 2022 roku w poszczególnych miastach powiatowych:

Elementy konstrukcji i pokrycia dachu

  • dźwigar – ukośny element całej konstrukcji dachu. Na dźwigar składają się: kratownice stalowe, blachownice, wiązary dachowe i układy prętów.
  • jętka – pozioma belka w górnej części wiązara;
  • kalenica – górna krawędź dachu (w tym miejscu stykają się ze sobą połacie dachowe);
  • kleszcze – ważny element konstrukcyjny, który służy do objęcia krokwi i słupów z obu stron;
  • łata – element montowany do krokwi (w połączeniu z kontrłatą stanowi ruszt);
  • kontrłata – element montowany równolegle do krokwi, dzięki niemu możliwa jest odpowiednia wentylacja;
  • krokwie – jeden ważniejszych elementów konstrukcji - to ukośna belka, na której układane jest całe poszycie dachu;
  • kotew – służy do instalacji elementów konstrukcji dachu;
  • lukarny – nadbudówka dachu z pionowym okienkiem;
  • miecze – elementy ukośne usztywniające konstrukcję dachową;
  • murłaty – belki umieszczone w murze, które wspierają więźbę;
  • naroża – grzbiety dachu, w których łączą się w kącie ostrym poszczególne połacie;
  • pasy: dolny i górny – podstawa obrysu wiązara i górna jego część;
  • płatew – element, który układany jest prostopadle do wiązarów, przenosi obciążenia;
  • połać dachowa - powierzchnia dachu;
  • poszycie – powłoka znajdująca się na zewnątrz dachu (na więźbie), podłoże pod pokrycie, czyli wykończenie dachowe;
  • wiatrownica – łata mocowana do krokwi od spodu (ukośnie), która wzmacnia całą konstrukcję;
  • wiązar (wiązar) – bardzo ważny element więźby dachowej – w większości konstrukcji występuje w postaci trójkąta równoramiennego – pełni funkcję elementu nośnego więźby;
  • więźba – główny układ konstrukcyjny złożony z usztywnionych wiązarów; najczęściej stosowane rodzaje więźb: krokwiowa, krokwiowo-jętkowa, płatwiowo-jętkowa, płatwiowo-kleszczowa.

Budowa dachu – etapy konstrukcyjne

specjaliści montują blachę trapezową na dachu domu

Mimo różnych konstrukcji, poszczególne etapy budowy dachów różnego typu przebiegają bardzo podobnie – niezależnie od wyboru kształtu. Przyjrzyjmy się zatem, jak krok po kroku przebiega budowa najpopularniejszej konstrukcji, czyli dachu dwuspadowego.

Więcej o dachach dwuspadowych dowiesz się z poradnika: Dachy dwuspadowe – konstrukcja, wykończenie i rodzaje

Etap 1. Projekt dachu

  • na etapie projektu określany jest kształt dachu;
  • nie sugeruj się tylko wyglądem – od kształtu będzie zależeć koszt dachu i opcje wykończenia;
  • podstawą projektu są wyliczenia dotyczące kątów nachylenia dachu;
  • w projekcie należy uwzględnić lukarny i okna dachowe;
  • na etapie projektowania warto zdecydować się na docelowy model ocieplenia dachu i pokrycia dachowego;
  • różne rodzaje pokrycia (dachówka betonowa, ceramiczna, blachodachówka, systemy modułowe) – mają różny ciężar, a więc wpływają na obciążenie całej konstrukcji;
  • z projektu dachu wynika przestrzeń do zagospodarowania na poddaszu.

Etap 2. Budowa więźby dachowej

  • tym, czy wykorzystasz w projekcie więźbę jętkową, krokwiową, płatwiowo-jętkową – decyduje nie tylko wybrany kształt dachu, ale też odległość między ścianami budynku;
  • budowę więźby dachowej zleca się cieśli;
  • konstruowanie więźby zaczyna się zazwyczaj od mocowania murłat;
  • na murłatach montuje się krokwie - belki konstrukcyjne umiejscowione są pod kątem do kalenicy, ich rozmieszczenie zależy od rodzaju dachu.

Etap 3. Pokrycie więźby dachowej folią paroszczelną

  • foliowanie zapewnia konstrukcji nieprzemakalność;
  • w procesie foliowania wykorzystuje się specjalną folię wstępnego krycia (FWK) – to folia paroprzepuszczalna, czyli umożliwiająca odparowanie pary na zewnątrz;
  • w procesie foliowania ważne jest łączenie poszczególnych odcinków folii – nie można ich łączyć "na styk", tylko zawsze z zapasem nawet 10-15 cm (kawałki folii nachodzą wówczas na siebie);
  • znacznie rzadziej stosowaną metodą (i zarazem znacznie droższą) jest pełne deskowanie więźby dachowej.

Etap 4. Łacenie (kontrłaty i łaty)

  • w pierwszym etapie kładzenia łat stosowane są kontrłaty - montowane na pokrytych folią krokwiach;
  • kontrłaty łączą się na szczycie dachu, czyli w kalenicy;
  • kolejnym etapem jest poprzeczny montaż łat;
  • w ten sposób powstaje konstrukcja gwarantująca prawidłową wentylację pomiędzy membraną a pokryciem dachu.

Etap 5. Montaż okien dachowych, rynien i innych elementów

  • na tym etapie okna dachowe osadzane są w konstrukcji dachu i ocieplane;
  • dodatkowo należy zamontować system rynien – pas nadrynnowy i rynny;
  • kolejnym etapem jest montaż okapu dachu – odpowiednio zbudowana kratka okapowa chroni dach przed przedostaniem się szkodników do środka konstrukcji.

Etap 6. Wykończenie dachu, czyli układanie pokrycia dachowego

  • układanie pokrycia można rozpocząć dopiero po odpowiednim montażu konstrukcji nośnej i izolacji dachu;
  • do wykończenia dachu można wybrać: blachę płaską, płaty faliste cementowo-włóknowe; bitumiczne płyty, dachówki cementowe i ceramiczne, blachodachówkę, blachę trapezową, wióry, gonty bitumiczne, gonty drewniane, strzechę;
  • po montażu można przystąpić do ocieplenia dachu od wewnątrz budynku – czyli wszelkich prac wykończeniowych realizowanych od strony poddasza.

Konstrukcja dachu – częste błędy

  • niewłaściwe przygotowanie materiału, np. zbyt duża wilgotność drewna;
  • niewłaściwa impregnacja drewna konstrukcyjnego;
  • błędy konstrukcyjne i niedoróbki (np. oszczędzanie na folii, niedokładności w konstrukcji okapu);
  • błędnie wykonane otwory okienne i nadbudówki na lukarny (przez co powstają mostki termiczne);
  • nieodpowiednio usztywniona więźba;
  • brak zabezpieczenia przed korozją biologiczną;
  • błędy pomiarowe (np. brak uwzględnienia "pracy" drewna).

Jak oceniasz ten poradnik?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści

Co moglibyśmy poprawić lub dodać?
Jak działa Oferteo?
Odpowiedz na kilka pytań

Powiedz nam czego potrzebujesz, abyśmy dostarczyli Ci właściwe oferty

Otrzymaj oferty

Poznaj dopasowane oferty specjalistów z Twojej okolicy

Wybierz najlepszą

Porównaj oferty i zadawaj pytania, bezpłatnie i niezobowiązująco