Kolektor słoneczny płaski czy próżniowy?
Podstawowym kryterium doboru odpowiedniego kolektora słonecznego powinien być jak największy efekt ekonomiczny inwestycji w odniesieniu do kosztu zakupu kompletnej instalacji solarnej.
Z poradnika dowiesz się
Powierzchnia czynna, powierzchnia apertury, jako najważniejsza część kolektora słonecznego
Najważniejszą częścią kolektora słonecznego, tak próżniowego jak i płaskiego, jest powierzchnia czynna, czyli ta, którą kolektor słoneczny "przyjmuje" promieniowanie słoneczne, nazywana powierzchnią apertury. Im większa powierzchnia apertury, tym więcej promieniowania słonecznego dociera do kolektora, co bezpośrednio wpływa na ilość energii pozyskanej w ciągu dnia. Dlatego dobrym kryterium porównawczym kolektorów słonecznych jest ich cena w odniesieniu właśnie do powierzchni apertury, wyrażonej w [zł/m2 ap]. Załóżmy, że dobieramy taką ilość kolektorów każdego rodzaju, aby ich powierzchnie apertury były identyczne i porównajmy wtedy ich ceny. W takim rozumieniu ceny kolektorów próżniowych są znacznie wyższe, dochodzące nawet do 370% ceny kolektora płaskiego. Tak znaczną różnicę determinuje sama budowa kolektora, gdzie powierzchnia apertury w kolektorach próżniowych jest znacząco mniejsza, aczkolwiek po części rekompensowana w inny sposób. W rozważaniach przyjęto przykładowe ceny typowych kolektorów słonecznych największego polskiego producenta tych urządzeń (są to ceny czysto poglądowe i nie stanowią oferty handlowej). W takim zestawieniu ceny netto kolektorów płaskich kształtują się od 613 zł/m2 ap do 830 zł/m2 ap, podczas gdy próżniowych 2258 zł/m2 ap. W skrajnej więc sytuacji, różnica w cenie, między kolektorem płaskim a próżniowym, przy tej samej powierzchni apertury, może być nawet niemal 4-krotna, na korzyść kolektora płaskiego.
Kolektor płaski czy próżniowy? Różnica cenowa
Odnosząc się do cen netto kolektora słonecznego tego samego producenta, nawet najtańszy kolektor próżniowy (2290 zł) będzie droższy od najdroższego kolektora płaskiego (1510 zł). W porównaniu "Kolektor płaski czy próżniowy", z uwzględnieniem kryterium ceny, zdecydowanie korzystniej prezentują się kolektory płaskie. A zatem, analizując rynek kolektorów słonecznych, uzasadnione jest stwierdzenie, że "pozyskiwane z kolektorów próżniowych ciepło jest drogie".
W czym zatem lepsze są kolektory próżniowe? Kolektor słoneczny próżniowy zbudowany jest z szeregu rur szklanych (rys.1), w środku których panuje próżnia (głębokie podciśnienie 0,01-0,001 Pa). Szklane rury pełnią funkcję termosu, w których umieszczono absorber promieniowania, izolując go termicznie od otoczenia. Rurki te można przekręcić o dowolny kąt, tak aby optymalnie dobrać punkt pracy kolektora. Powoduje to, że kolektory próżniowe mogą być zamontowane nawet na pionowej ścianie budynku, z rurami ułożonymi poziomo. Kolektory płaskie nie mają takiej właściwości. Ma to szczególne znaczenie, gdy istnieją niekorzystne warunki zabudowy. W tej kategorii wygrywają kolektory próżniowe, które pozwalają na większą dowolność w usytuowaniu ich względem stron świata i względem poziomu dachu czy terenu.
Praca urządzeń w okresie letnim i zimowym
Próżniowe kolektory słoneczne, jak już wspomniano, zbudowane są z rurek-termosów (dlatego nazywane są próżniowymi), z absorberem promieniowania słonecznego wewnątrz rury. Straty ciepła oddawane do otoczenia są znacznie niższe niż w przypadku kolektorów płaskich, które nie posiadają takich izolatorów w postaci "termosów". Powszechnie uważa się, że kolektory próżniowe, lepiej niż płaskie, nadają się do pracy w zimie. Praca kolektorów słonecznych zimą nie jest wcale zagadnieniem łatwym do analizy. Ogólnie, w uproszczeniu, można taką tezę przyjąć za słuszną, gdyż w dobrych warunkach pogodowych, zimą (brak śniegu i szronu na rurach solarnych), kolektor próżniowy więcej pozyska energii słonecznej na podgrzanie wody użytkowej niż kolektor płaski. Inaczej to wygląda latem. W tym okresie wygrywa kolektor słoneczny płaski. Kolektor płaski, pracując latem, kiedy jest najwięcej promieni słonecznych, będzie cechował się wyższymi uzyskami ciepła od większości kolektorów próżniowych.
Krajowy i zagraniczny rynek sprzedaży kolektorów słonecznych próżniowych
Kolektory słoneczne próżniowe na rynkach krajów rozwiniętych w zakresie energetyki słonecznej nie zajmują znaczącego udziału w sprzedaży. Wyjątkiem jest Szwecja, gdzie 34% sprzedawanych kolektorów stanowiły kolektory próżniowe, Austria 4%, Niemcy 10%, Francja 3,5%, w Szwajcarii 7%. W Polsce udział kolektorów próżniowych przekracza 24%! Jest to efekt pewnych działań marketingowych, z treściami nie do końca słusznymi, które nie pokrywały się ze stanem faktycznym. Na początku dekady, pojawiły się w Polsce wysokie dopłaty do kolektorów słonecznych i w efekcie rynek został "zalany" towarem, gdzie znaczna część kolektorów odbiegała wyraźnie od standardów, jakie powinny spełniać te urządzenia. Dane pochodzą z raportu ESTIF 2011 r. (źródło: estif.org).
Jakie kolektory zatem wybrać?
Jeżeli chcemy zdecydować się na zakup kolektorów próżniowych, to kupmy takie, których sprawność będzie zdecydowanie wyższa niż kolektorów płaskich, co w praktyce osiągane jest przez kolektory z rurami próżniowymi 1-ściennymi. Ogólnie, w większości przypadków, polecamy do stosowania w polskich warunkach atmosferycznych i nasłonecznienia kolektory płaskie. Ostateczny wybór zależy jednak od konkretnych oczekiwań użytkowników i warunków montażu.
Jak oceniasz ten poradnik?
Dziękujemy za Twoją opinię!Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści
Więcej poradników o fotowoltaice
Łączenie paneli fotowoltaicznych ma znaczenie dla wydajności instalacji i bezpieczeństwa jej użytkowania. W domach jednorodzinnych zazwyczaj stosuje się szeregowe łączenie ogniw, natomiast duże elektrownie wymagają raczej łączenia równoległego. Nie jest to jednak sztywną regułą. Sposób łączenia paneli fotowoltaicznych zależy bowiem od kilku czynników.
06.07.2022
Dotacje i dofinansowanie fotowoltaiki w 2023 roku mogą sprawić, że inwestycja w panele fotowoltaiczne stanie się jeszcze bardziej opłacalna. Z pomocą przychodzą specjalne programy regionalne, rządowe i unijne, oferujące dofinansowanie instalacji fotowoltaicznej. Podpowiadamy, gdzie szukać dotacji i jak otrzymać dofinansowanie do fotowoltaiki w 2023 roku.
19.06.2023
Panele fotowoltaiczne i słoneczne to pojęcia, które często (niesłusznie) używane są wymienne. Dlatego w tym artykule wyjaśniamy szczegółowo różnice, a także wady i zalety solarów oraz fotowoltaiki. Przeczytaj i sprawdź, które rozwiązanie lepiej odpowiada Twoim potrzebom.
29.04.2025Czym jest instalacja fotowoltaiczna na mikroinwerterach? Jak działa mikroinwerter? Czy warto go mieć? Jakie są jego plusy i minusy? Te i inne kwestie zostaną poruszone w niniejszym artykule.
04.06.2021
Jedno z najczęściej zadawanych pytań dotyczących instalacji fotowoltaicznych brzmi: „Ile paneli fotowoltaicznych na 1 kW potrzeba na 1kW?”. Jak zatem obliczyć moc instalacji fotowoltaicznej? Ile paneli fotowoltaicznych potrzebnych jest na dom? Podpowiadamy, jak dużej instalacji potrzebujesz, aby inwestycja szybko się zwróciła i była opłacalna.
29.06.2022
Fotowoltaika na balkonie to coraz częstszy widok. Mieszkańcy bloków też chcą zmniejszać swoje rachunki za prąd, a instalacja fotowoltaiczna to dobre rozwiązanie. Niestety nie każdy może z niego skorzystać. Do wykonania instalacji potrzebne są niezbędne zgody. Sprawdź, kto może mieć fotowoltaikę na balkonie
08.07.2022