Kolektor słoneczny płaski czy próżniowy?
Podstawowym kryterium doboru odpowiedniego kolektora słonecznego powinien być jak największy efekt ekonomiczny inwestycji w odniesieniu do kosztu zakupu kompletnej instalacji solarnej.
Z poradnika dowiesz się
Powierzchnia czynna, powierzchnia apertury, jako najważniejsza część kolektora słonecznego
Najważniejszą częścią kolektora słonecznego, tak próżniowego jak i płaskiego, jest powierzchnia czynna, czyli ta, którą kolektor słoneczny "przyjmuje" promieniowanie słoneczne, nazywana powierzchnią apertury. Im większa powierzchnia apertury, tym więcej promieniowania słonecznego dociera do kolektora, co bezpośrednio wpływa na ilość energii pozyskanej w ciągu dnia. Dlatego dobrym kryterium porównawczym kolektorów słonecznych jest ich cena w odniesieniu właśnie do powierzchni apertury, wyrażonej w [zł/m2 ap]. Załóżmy, że dobieramy taką ilość kolektorów każdego rodzaju, aby ich powierzchnie apertury były identyczne i porównajmy wtedy ich ceny. W takim rozumieniu ceny kolektorów próżniowych są znacznie wyższe, dochodzące nawet do 370% ceny kolektora płaskiego. Tak znaczną różnicę determinuje sama budowa kolektora, gdzie powierzchnia apertury w kolektorach próżniowych jest znacząco mniejsza, aczkolwiek po części rekompensowana w inny sposób. W rozważaniach przyjęto przykładowe ceny typowych kolektorów słonecznych największego polskiego producenta tych urządzeń (są to ceny czysto poglądowe i nie stanowią oferty handlowej). W takim zestawieniu ceny netto kolektorów płaskich kształtują się od 613 zł/m2 ap do 830 zł/m2 ap, podczas gdy próżniowych 2258 zł/m2 ap. W skrajnej więc sytuacji, różnica w cenie, między kolektorem płaskim a próżniowym, przy tej samej powierzchni apertury, może być nawet niemal 4-krotna, na korzyść kolektora płaskiego.
Kolektor płaski czy próżniowy? Różnica cenowa
Odnosząc się do cen netto kolektora słonecznego tego samego producenta, nawet najtańszy kolektor próżniowy (2290 zł) będzie droższy od najdroższego kolektora płaskiego (1510 zł). W porównaniu "Kolektor płaski czy próżniowy", z uwzględnieniem kryterium ceny, zdecydowanie korzystniej prezentują się kolektory płaskie. A zatem, analizując rynek kolektorów słonecznych, uzasadnione jest stwierdzenie, że "pozyskiwane z kolektorów próżniowych ciepło jest drogie".
W czym zatem lepsze są kolektory próżniowe? Kolektor słoneczny próżniowy zbudowany jest z szeregu rur szklanych (rys.1), w środku których panuje próżnia (głębokie podciśnienie 0,01-0,001 Pa). Szklane rury pełnią funkcję termosu, w których umieszczono absorber promieniowania, izolując go termicznie od otoczenia. Rurki te można przekręcić o dowolny kąt, tak aby optymalnie dobrać punkt pracy kolektora. Powoduje to, że kolektory próżniowe mogą być zamontowane nawet na pionowej ścianie budynku, z rurami ułożonymi poziomo. Kolektory płaskie nie mają takiej właściwości. Ma to szczególne znaczenie, gdy istnieją niekorzystne warunki zabudowy. W tej kategorii wygrywają kolektory próżniowe, które pozwalają na większą dowolność w usytuowaniu ich względem stron świata i względem poziomu dachu czy terenu.
Praca urządzeń w okresie letnim i zimowym
Próżniowe kolektory słoneczne, jak już wspomniano, zbudowane są z rurek-termosów (dlatego nazywane są próżniowymi), z absorberem promieniowania słonecznego wewnątrz rury. Straty ciepła oddawane do otoczenia są znacznie niższe niż w przypadku kolektorów płaskich, które nie posiadają takich izolatorów w postaci "termosów". Powszechnie uważa się, że kolektory próżniowe, lepiej niż płaskie, nadają się do pracy w zimie. Praca kolektorów słonecznych zimą nie jest wcale zagadnieniem łatwym do analizy. Ogólnie, w uproszczeniu, można taką tezę przyjąć za słuszną, gdyż w dobrych warunkach pogodowych, zimą (brak śniegu i szronu na rurach solarnych), kolektor próżniowy więcej pozyska energii słonecznej na podgrzanie wody użytkowej niż kolektor płaski. Inaczej to wygląda latem. W tym okresie wygrywa kolektor słoneczny płaski. Kolektor płaski, pracując latem, kiedy jest najwięcej promieni słonecznych, będzie cechował się wyższymi uzyskami ciepła od większości kolektorów próżniowych.
Krajowy i zagraniczny rynek sprzedaży kolektorów słonecznych próżniowych
Kolektory słoneczne próżniowe na rynkach krajów rozwiniętych w zakresie energetyki słonecznej nie zajmują znaczącego udziału w sprzedaży. Wyjątkiem jest Szwecja, gdzie 34% sprzedawanych kolektorów stanowiły kolektory próżniowe, Austria 4%, Niemcy 10%, Francja 3,5%, w Szwajcarii 7%. W Polsce udział kolektorów próżniowych przekracza 24%! Jest to efekt pewnych działań marketingowych, z treściami nie do końca słusznymi, które nie pokrywały się ze stanem faktycznym. Na początku dekady, pojawiły się w Polsce wysokie dopłaty do kolektorów słonecznych i w efekcie rynek został "zalany" towarem, gdzie znaczna część kolektorów odbiegała wyraźnie od standardów, jakie powinny spełniać te urządzenia. Dane pochodzą z raportu ESTIF 2011 r. (źródło: estif.org).
Jakie kolektory zatem wybrać?
Jeżeli chcemy zdecydować się na zakup kolektorów próżniowych, to kupmy takie, których sprawność będzie zdecydowanie wyższa niż kolektorów płaskich, co w praktyce osiągane jest przez kolektory z rurami próżniowymi 1-ściennymi. Ogólnie, w większości przypadków, polecamy do stosowania w polskich warunkach atmosferycznych i nasłonecznienia kolektory płaskie. Ostateczny wybór zależy jednak od konkretnych oczekiwań użytkowników i warunków montażu.
Jak oceniasz ten poradnik?
Dziękujemy za Twoją opinię!Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści
Więcej poradników o fotowoltaice
W jaki sposób działają panele słoneczne i jak działa fotowoltaika? Zasada działania paneli fotowoltaicznych polega na tym, że baterie zmieniają energię elektryczną w energię słoneczną. Zjawisko to nazywane jest efektem fotowoltaicznym. Dowiedz się, jak działa fotowoltaika!
30.05.2022
Jakie są wymiary paneli fotowoltaicznych? Przede wszystkim należy pamiętać, że zarówno wymiary paneli fotowoltaicznych, jak i moc całej instalacji powinny być dopasowane do danego gospodarstwa domowego. Dlatego wielkość paneli słonecznych – ich długość i szerokość oraz waga – zależą od rodzaju instalacji fotowoltaicznej i zapotrzebowania gospodarstwa na energię elektryczną. Wymiary paneli fotowoltaicznych i modułu fotowoltaicznego zależą też od miejsca montażu (np. powierzchni dachu). Jak dobrać wielkość paneli fotowoltaicznych? Ile miejsca zajmuje instalacja fotowoltaiki?
24.05.2022
Fotowoltaika na balkonie to coraz częstszy widok. Mieszkańcy bloków też chcą zmniejszać swoje rachunki za prąd, a instalacja fotowoltaiczna to dobre rozwiązanie. Niestety nie każdy może z niego skorzystać. Do wykonania instalacji potrzebne są niezbędne zgody. Sprawdź, kto może mieć fotowoltaikę na balkonie
08.07.2022
Koszty przygotowania instalacji pozwalającej na korzystanie z prądu produkowanego ze słońca można zmniejszyć poprzez odliczenie fotowoltaiki od podatku. W ramach rocznej deklaracji PIT Polacy mogą skorzystać z ulgi z tego tytułu. Sprawdź warunki, na jakich dokonywane jest odliczenie fotowoltaiki od podatku.
31.08.2022
Instalacja fotowoltaiczna to inwestycja, która powinna działać bez zarzutu przez długie lata. Jej niezawodność w dużej mierze zależy od jakości wykonania i przemyślanego montażu. Jednym z problemów, który może pozostać niezauważony, jest sposób prowadzenia przewodów, który może powodować powstawanie pętli indukcyjnej. Co to za zjawisko? Jak się przed nim uchronić? Wyjaśniamy w artykule.
06.05.2025Panele fotowoltaiczne i słoneczne to pojęcia, które często (niesłusznie) używane są wymienne. Dlatego w tym artykule wyjaśniamy szczegółowo różnice, a także wady i zalety solarów oraz fotowoltaiki. Przeczytaj i sprawdź, które rozwiązanie lepiej odpowiada Twoim potrzebom.
29.04.2025