Rodzaje paneli fotowoltaicznych – jakie wybrać?
To, jaki uzysk energii zapewni instalacja fotowoltaiczna, zależy m.in. od rodzaju paneli fotowoltaicznych. Dobrze dobrane ogniwa są równie ważne jak ich orientacja względem słońca oraz dobór falownika. Na rynku dostępne są różne rodzaje paneli fotowoltaicznych – jak wybrać najlepsze w gąszczu ofert? Wyjaśniamy.
Z poradnika dowiesz się
Rodzaje paneli fotowoltaicznych a generacje ogniw fotowoltaicznych
Panele fotowoltaiczne w zależności od rodzaju różnią się od siebie kształtem, kolorem, sprawnością i wymiarami. Z różnych modułów można mieć różne uzyski. Jakie rodzaje paneli fotowoltaicznych są obecnie dostępne na rynku? Prosumenci energii odnawialnej mogą wybierać między ogniwami pierwszej, drugiej i trzeciej generacji.
Ogniwa pierwszej generacji stanowią obecnie większość na polskim rynku. To ponad 80% modułów (a zainstalowana moc fotowoltaiki w Polsce na koniec kwietnia 2022 r. wyniosła prawie 10 GW). Ogniwa pierwszej generacji są wytwarzane z krzemu krystalicznego i oparte o złączna p-n. Mają wysoką sprawność. W zależności od formowania i wykorzystania głównego pierwiastka wyróżnia się ich dwa podrodzaje:
- Panele fotowoltaiczne monokrystaliczne.
- Panele fotowoltaiczne ogniwa polikrystaliczne.
Ogniwa drugiej generacji także zbudowane są w oparciu o złącze p-n. Produkuje się je z indu, galu, selenu (CIGS), tellurku kadmu (CdTe), mieszaniny miedzi, krzemu amorficznego. Posiadają cienką warstwę półprzewodnika, która absorbuje światło. Są stosunkowo tanie, ponieważ ich produkcja jest mocno zautomatyzowana, ale jednocześnie mają niską sprawność na poziomie 7-15%.
Do podrodzajów ogniw drugiej generacji zalicza się:
- ogniwa z krzemu amorficznego,
- ogniwa CdTe,
- ogniwa CIGS.
Natomiast ogniwa trzeciej generacji dzielą się na:
- Barwnikowe.
- Organiczne.
Sprawność ogniw III generacji wynosi ok. 12%. Wykorzystują one zbliżone do procesu fotosyntezy reakcje chemiczne, a zastosowane w nich polimery zachowują się podobnie do półprzewodników. Panele są lekkie i elastyczne. Mogą wykorzystywać duże spektrum światła słonecznego.
Poniżej przedstawiamy ranking 26 664 Specjalistów od Fotowoltaiki najlepszych w 2026 roku w poszczególnych miastach powiatowych:
Panele fotowoltaiczne – najpopularniejsze rodzaje i parametry
To, jaki rodzaj paneli fotowoltaicznych wybrać, zależy w dużej mierze od parametrów modułów. Jednym z najważniejszych elementów jest temperaturowy współczynnik mocy. Im współczynnik jest niższy, tym niższy spadek wydajności modułu. O moc wybranych paneli należy pytać producenta. Niezwykle ważna jest też sprawność energetyczna ogniw.
Na pewno warto zwrócić uwagę na rozwiązania budżetowe i premium. Komponenty fotowoltaiczne klasy premium charakteryzują się m.in. wyższą jakością i większą wydajnością.
| Sprawność energetyczna | Żywotność | Wykorzystanie | |
|---|---|---|---|
| Panele monokrystaliczne | 18-22% | 30 lat | Najczęściej domy jednorodzinne |
| Panele polikrystaliczne | 14-18% | 25-30 lat | Najczęściej farmy fotowoltaiczne, instalacje dla firm |
| Panele amorficzne | 5–13% | 10-15 lat | Domy jednorodzinne narażone na wysokie temperatury |
Należy pamiętać o dobraniu wymiarów i wagi paneli fotowoltaicznych do warunków; inne moduły da się zamontować na balkonie, a inne na dachu domu.
Panele monokrystaliczne
Panele monokrystaliczne mają jednolitą strukturę, ciemny kolor oraz lekko przycięte narożniki. Specyfika ich wyglądu wynika z formowania jednej bryły krzemowej w walec. Grubość ogniw wynosi ok. 2 mm. Produkt osiąga do 18% sprawności w realnych warunkach, a w warunkach laboratoryjnych 22%. Powstają dzięki zastosowaniu tzw. metody Czochralskiego – najpopularniejszej metody otrzymywania monokryształów. Posiadają wiele zalet, stąd też ich popularność.
| Panele monokrystaliczne | ||
|---|---|---|
| Zalety | Wady | |
|
Wady |
|
Panele monokrystaliczne można najczęściej zobaczyć na dachach domów jednorodzinnych. To najstarsza i najbardziej rozpowszechniona technologia ogniw. Można je stosować w gorących regionach, wysokie temperatury nie zmniejszają drastycznie ich okresu przydatności.
Panele polikrystaliczne
Mają kształt prostokąta i ciemnoniebieski kolor. Są charakterystyczne, łatwo je rozpoznać. Powstają dzięki wykrystalizowaniu się bloku krzemowego. Są połączeniem wielu małych kryształów, stąd ich efekt iskrzenia się na słońcu. Mają niższą efektywność niż panele monokrystaliczne (15-18%).
Zwykle wymagają więcej powierzchni, aby zaspokoić zapotrzebowanie domu na energię. Trzeba wziąć to pod uwagę, wybierając rodzaj paneli fotowoltaicznych dla domu jednorodzinnego. Będzie to też bardzo istotne w przypadku fotowoltaiki na balkonie – tu z reguły dostępna jest mała powierzchnia.
| Panele polikrystaliczne | ||
|---|---|---|
| Zalety | Wady | |
|
Wady |
|
Panele amorficzne
Składają się z zespołu połączonych szeregowo ogniw, cały panel amorficzny jest pojedynczym ogniwem fotowoltaicznym. Łatwo je rozpoznać: mają bordowy kolor i nie mają widocznych struktur kryształów. Ich składnikiem jest niewykrystalizowany krzem amorficzny. To najtańszy materiał do produkcji paneli fotowoltaicznych. Poziom pochłaniania światła słonecznego przez panele amorficzne jest nawet czterdziestokrotnie wyższy niż w ogniwach polikrystalicznych. Niestety są to ogniwa o stosunkowo niskiej sprawności.
| Panele amorficzne | ||
|---|---|---|
| Zalety | Wady | |
|
Wady |
|
Największą bolączką paneli amorficznych jest szybsza utrata wydajności w porównaniu z panelami pierwszej generacji. Ze względu na swój estetyczny wygląd zainteresują tych prosumentów, którzy chcą, aby fotowoltaika dobrze wkomponowała się w ich gospodarstwo. Najczęściej stosuje się je w wielkopowierzchniowych farmach fotowoltaicznych – czyli tam, gdzie brak miejsca nie stanowi problemu.
Jaki rodzaj paneli fotowoltaicznych wybrać?
Panele polikrystaliczne czy monokrystaliczne? A może amorficzne? Która generacja będzie najlepsza? Ogniwa polikrystaliczne kuszą niską ceną, ale są praktycznie niedostępne na rynku. Natomiast moduły monokrystaliczne umożliwiają uzyskanie wyższej sprawności, co znakomicie sprawdza się w przypadku instalacji dachowych. Są też odporniejsze na mikropęknięcia. Panele amorficzne sprawdzą się w regionach, w których panują wysokie temperatury – są na nie bardzo odporne. A jako że mają wysoki poziom pochłaniania światła słonecznego, to radzą sobie też w miejscach o niskim nasłonecznieniu.
Oto podstawowe zasady wyboru rodzaju paneli fotowoltaicznych:
- Gdy jest dużo miejsca na montaż, można wybrać panele polikrystaliczne – im więcej paneli, tym większa ilość produkowanej energii.
- Na ograniczoną powierzchnię warto wybrać panele monokrystaliczne.
- Przy zakupie należy zwrócić uwagę na moc, sprawność, markę, czas gwarancji i trwałość paneli.
Podczas wyboru rodzaju panelu fotowoltaicznych warto zapytać o radę eksperta.
Jakie są nowe rodzaje paneli fotowoltaicznych?
Każdego roku pojawiają się nowości na rynku fotowoltaiki. Producenci prześcigają się w poszukiwaniu rozwiązań, które pozwolą uzyskać większą moc, sprawność i wydajność. Nowe rodzaje paneli fotowoltaicznych to m.in.:
- Ogniwa fotowoltaiczne koncentryczne – cechują się największą efektywnością, która wynosi ponad 45%. Ogniwa wykorzystują soczewki i zakrzywione lustra, koncentrujące światło słoneczne na małych ogniwach słonecznych. Dużym wyróżnikiem jest fakt, że te panele się obracają.
- Ogniwa barwnikowe – cienkowarstwowe i tanie w produkcji, są półprzezroczyste, co daje możliwość zastosowania ich nawet na szybach.
Nowe rodzaje paneli fotowoltaicznych w 2022 roku
Dobrym źródłem energii może być też ciepło, które nagrzana ziemia emituje do atmosfery po upalnych dniach. Badacze z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii chcą wykorzystać tę zasadę, aby stworzyć panele działające w nocy. Obecnie zakończyli testowanie urządzenia, które przekształca promieniowanie podczerwone w energię elektryczną. Technika, którą stosują wykorzystuje tzw. diody termoradiacyjne. Nowe panele fotowoltaiczne działające w nocy jeszcze nie weszły na rynek, ale z czasem można się spodziewać popularyzacji tego rozwiązania.
Z kolei francuscy naukowcy z Instytutu Energii Słonecznej (INES) opracowali moduły oparte o surowce pochodzenia biologicznego. Nowa technologia ma zmniejszyć ślad węglowy. Ich innowacyjne moduły fotowoltaiczne wykonane są z termoplastycznych włókien pozyskiwanych w Europie z lnu i bazaltu.
Jakie są korzyści z fotowoltaiki dla domu?
Niezależnie od wybranego rodzaju paneli fotowoltaicznych każdy prosument ma szereg korzyści. Niższe rachunki za prąd i niezależność od podwyżek cen energii to tylko niektóre z nich. Fotowoltaika to także:
- wysoka trwałość instalacji,
- ekologiczne podejście – ulga dla środowiska,
- wykorzystywanie niewyczerpywalnej energii.
Ponadto większość prosumentów ma możliwość otrzymania dofinansowania na fotowoltaikę, a obsługa instalacji jest bardzo łatwa. Nie trzeba być właścicielem domu jednorodzinnego. Obecnie można zamontować nawet fotowoltaikę na balkonie.
Jak oceniasz ten poradnik?
Dziękujemy za Twoją opinię!Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści
Więcej poradników o fotowoltaice
Fotowoltaika pozwala na uniezależnienie się w wysokim stopniu od dostaw energii elektrycznej z konwencjonalnych źródeł oraz na obniżenie rachunków za prąd. Najczęściej panele PV są montowane na dachu budynku, ale może zostać wykorzystana również fotowoltaika na gruncie. Sprawdź, zainstalować panele fotowoltaiczne na ziemi, jakie formalności cię czekają oraz ile kosztuje fotowoltaika na gruncie!
14.06.2022
Zanim zdecydujesz się na zakup instalacji fotowoltaicznej, sprawdź koniecznie, czy fotowoltaika się opłaca po 1 kwietnia 2022 roku. Właśnie od tego dnia zastosowano tzw. net-billing, czyli nowy system rozliczeń prosumentów z dostawcami prądu. Czy najnowsze zmiany wpłynęły w dużym stopniu na opłacalność fotowoltaiki? Czy fotowoltaika opłaca się w 2022 roku? Dowiedz się wszystkiego na temat opłacalności fotowoltaiki i poznaj opinie na forum.
02.12.2022
W ostatnich latach rośnie liczba domowych magazynów energii w Polsce. To sprawia, że coraz więcej osób zaczyna interesować się zakupem falownika hybrydowego do instalacji fotowoltaicznej. To urządzenie, choć pozornie niewielkie, może znacząco wpłynąć na lepsze zarządzanie prądem w domu. Czym różni się od zwykłego falownika i kiedy naprawdę warto w niego zainwestować?
08.05.2025
Planujesz montaż fotowoltaiki, ale nie masz pojęcia, ile miejsca zajmują panele? Gdzie najlepiej zainstalować system, aby skutecznie pozyskiwał on energię? Podpowiemy Ci, jaką powierzchnię może zajmować fotowoltaika w zależności od liczby modułów i jaką moc jest w stanie uzyskać.
24.04.2025
Montaż paneli na wyeksploatowanym poszyciu często generuje podwójne koszty, ponieważ późniejszy remont dachu wymusi płatny demontaż całego systemu. Wymiana pokrycia jest konieczna, gdy dach ma rakotwórczy eternit, rdzewiejącą blachę lub gdy więźba nie udźwignie dodatkowego ciężaru (około 30 kg na moduł). Poniżej znajdziesz jasne wytyczne dla popularnych materiałów, realne koszty serwisu i informacje o dostępnych dotacjach.
10.03.2026
Zmiany w fotowoltaice w 2023 i 2022 roku znacząco wpłynęły na rynek energetyki słonecznej w Polsce. Co prawda ubiegły rok był czasem rekordowych inwestycji w fotowoltaikę, ale mimo to pojawiło się też sporo pytań o to, jak będzie wyglądać fotowoltaika w 2023 r. Zmiany dotyczą przede wszystkim zasad rozliczania prosumentów, którzy mają własne miniinstalacje fotowoltaiczne. Jakie są najważniejsze zmiany w fotowoltaice w 2023 roku, na czym polegają nowe zasady rozliczania fotowoltaiki i czy fotowoltaika się opłaca?
25.05.2023