Spółka z o.o. należy do tzw. spółek kapitałowych*. Elementami koniecznymi w tego typu spółce są: wspólnicy i zarząd. Co do zasady za zobowiązania (długi) spółki z o.o. wspólnicy nie ponoszą odpowiedzialności. Taką odpowiedzialność ponoszą natomiast członkowie Zarządu.
Wśród członków Zarządu Spółek z o.o. niekiedy panuje mylne przekonanie, że złożenie wniosku o upadłość spółki z o.o. chroni członków zarządu przed osobistą*** odpowiedzialnością za długi Spółki. Przeświadczenie to nie jest prawdziwe. Albowiem złożenie wniosku o upadłość Spółki z o.o. chroni członków zarządu jedynie wówczas, gdy został on złożony w odpowiednim czasie.
Zgodnie z dyspozycją art. 299 § 1 kodeksu spółek handlowych – jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie Zarządu odpowiadają wówczas osobiście i solidarnie za jej zobowiązania (długi).
Warunki konieczne do uwolnienia członków Zarządu od odpowiedzialności solidarnej i osobistej za zobowiązania Spółki z o.o.
Członek zarządu, aby uwolnić się od wspomnianej odpowiedzialności, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. w terminie niż 30 dni od chwili (momentu), gdy zaistniała podstawa do ogłoszenia upadłości. Za podstawę uważa się sytuację (stan) niewypłacalności dłużnika (Spółki z o.o.)****.
Dłużnik jest niewypłacalny, w chwili, w której utracił zdolność do regulowania (wykonywania) swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (finansowych).
Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do realizacji wymagalnych zobowiązań, jeśli opóźnienie w wykonywaniu tych zobowiązań przekracza trzy (3) miesiące. Spółka z o.o. jest niewypłacalna również wówczas, gdy jej zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jej majątku, a stan ten trwa przez okres przekraczający 24 miesiące.
Warto zaznaczyć również, że dla określenia czy dłużnik (spółka z o.o.) jest niewypłacalny, nie ma znaczenia, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich.
Tak też istotnym, koniecznym i niezbędnym do określenia czy zaistniały przesłanki do złożenia (ogłoszenia upadłości Spółki) ma to, iż nie wykonuje ona wymagalnych zobowiązań*****.
Zatem złożenie wniosku w terminach przywołanych wyżej, może zwolnić członków zarządu od odpowiedzialności osobistej i solidarnej za zobowiązania Sp. z o.o.
Inne okoliczności mogące mieć wpływ na uchylenie odpowiedzialności członków Zarządu Sp. z o.o.
Niezłożenie wniosku przez członków zarządu na zasadach podanych w pkt. II nin. artykułu nie musi definitywnie przesądzać o odpowiedzialności.
Członkowie (członek) Zarządu może bronić się np. tym, iż wskaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, albo że, pomimo niezgłoszenia wniosku oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, albo niezatwierdzenie układu z wierzycielami, wierzyciel nie poniósł szkody. Przykładowa przyczyną usprawiedliwiającą niezgłoszenia wniosku może być np. ciężka choroba członka Zarządu.
* Spółka kapitałowa jest to prawna forma organizacji podmiotów gospodarczych, w której istotą funkcjonowania jest kapitał. Spółki kapitałowe to spółki akcyjne i z ograniczoną odpowiedzialnością. Ich ustrój reguluje ustawa Kodeks spółek handlowych.
** Zgodnie z art. 151 § 4 k.s.h. za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada sama spółka jako osoba prawna. Ponosi ona tę odpowiedzialność samodzielnie i całym swoim majątkiem, za jej zobowiązania nie odpowiadają natomiast wspólnicy.
*** Odpowiedzialność osobista wskazuje na to, że członkowie zarządu odpowiadają swoim majątkiem prywatnym za całość zobowiązań spółki. Natomiast solidarna oznacza, że wszyscy odpowiadają za cały dług (Spółka i członkowie zarządu).
**** Art. 299 kodeksu spółek handlowych.
***** Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r., I FSK 1359/16.
